تحریریه سایت مزاج – مزاج|پزشکي ايراني https://mezaj.org پایگاه تخصصی طب ایرانی زیر نظر اساتید طب ایرانی واعضای هیئت علمی دانشگاه Fri, 05 Mar 2021 15:51:38 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=5.6.2 https://mezaj.org/wp-content/uploads/2019/05/mezajlogio2c3-48x48.png تحریریه سایت مزاج – مزاج|پزشکي ايراني https://mezaj.org 32 32 مروری بر گستره طب روایی و روایات طبی https://mezaj.org/%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%da%af%d8%b3%d8%aa%d8%b1%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d8%b7%d8%a8%db%8c/ https://mezaj.org/%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%da%af%d8%b3%d8%aa%d8%b1%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d8%b7%d8%a8%db%8c/#respond Fri, 05 Mar 2021 14:56:59 +0000 https://mezaj.org/?p=10680 مسائل مطروحه در روایات طبی ، دامنه فراوانی دارد و در کتاب‌های روایی طب، از جنبه‌های مختلفی به سلامت انسان پرداخته شده است. در درجه نخست، باید به روایاتی اشاره کرد که مروج سبکی از زیست بشری است که دوام‌بخش عافیت و تندرستی باشد؛ از اعتدال در خوردن و آشامیدن (کلینی، ج 6، ص 268-270)، […]

نوشته مروری بر گستره طب روایی و روایات طبی اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

مسائل مطروحه در روایات طبی ، دامنه فراوانی دارد و در کتاب‌های روایی طب، از جنبه‌های مختلفی به سلامت انسان پرداخته شده است. در درجه نخست، باید به روایاتی اشاره کرد که مروج سبکی از زیست بشری است که دوام‌بخش عافیت و تندرستی باشد؛ از اعتدال در خوردن و آشامیدن (کلینی، ج 6، ص 268-270)، کوتاه‌‌ کردن ناخن‌ها (ابن بابویه، 1413، ج 1، ص 126-128)، شستن دست‌ها قبل از غذا (برقی، ج 2، ص 424) و بهداشت دهان و دندان (طب الرضا، ص 50-52) تا توصیه به وارد نشدن بر مریض برای جلوگیری از سرایت بیماری (بخاری، ج 7، ص 31). نیز پرهیزهای غذایی، رعایت بهداشت محیط و برشمردن اسباب پیدایش بیماری نیز در همین راستا قابل تفسیر است (برای نمونه‌هایی از آن به ترتیب، نک‍: طب‌ الرضا، ص 63؛ کلینی، ج 6، ص 503).  

برشمردن فواید غذایی و دارویی خوراکی‌جات و آشامیدنی‌ها، موضوعی است که با حجم گسترده‌ای در متون روایی به ثبت آمده است (برای بسیاری از آنها، نک‍: مستغفری، 22-31؛ مجلسی، ج 59، ص 215-243). از دیگر مطالب پر تکرار، روایاتی مرتبط با مزاج‌شناسی است؛ از توصیف ویژگی‌های هر کدام، ارتباط هر یک از اعضای بدن با مزاج‌ها تا راهکارهایی برای تعدیل آنها (طب‌ الرضا، ص 47-49). نیز گرچه در برخی روایات از نشانه‌های بیماری بحث می‌شود (برای نمونه دگرگونی رنگ چهره، نک‍: ابن بسطام، ص 81‏)، اما آنچه بیش از همه مورد توجه بوده، راهکارها و تجویزهای درمانی است. برای نمونه می‌توان به توصیه‌هایی برای رفع سردرد، سوزش معده، یرقان و سل اشاره داشت (ابن بسطام، ص 71-72، 85؛ برای نمونه‌های دیگر، نک‍: شبّر، ج 2، ص 225-364). تنها استثناء، زکام است که گرچه معجونی از امام صادق (ع) برای علاجش نقل شده، اما آن حضرت با اشاره به فوایدش، درمان آن را به صلاح ندانستند (ابن بسطام، ص 64-65). البته در روایتی دیگر، به صورت کلی استفاده از دوا تا آنجا که بدن یارای تحمل بیماری دارد، توصیه نشده است (برقی، ج 2، ص 571).

گفتنی است در روایات طبی گرچه سعوط (دارویی که درون بینی چکانده می‌شود)، حجامت، نوره و تنقیه به عنوان دوا معرفی شده (نک‍: کلینی، ج 8، ص 192) اما در متون برجای‌مانده، با راهکارهای متنوع‌تری مواجهیم؛ از جمله گیاه‌درمانی، تجویز عرقیجات، فصد، فعالیت جنسی، تدهین و روغن‌مالی، اذکار و اوراد (نک‍: ابن بسطام، جای‌جای اثر). یادکردنی است از میان تجویزهای خوراکی، بیش از همه بر عسل و سیاه‌دانه تأکید شده که بر پایه روایات طبی ، دوای تمام بیماری‌هاست (حر عاملی، ج 25، ص 98-101). نیز دستورالعمل‌ ساخت معجون‌هایی به نام «دواء محمد» و یا «دواء الرضا» به ثبت آمده که از ترکیب 5 و 10 ماده گیاهی تشکیل شده است (ابن بسطام، ص 128-129، 88-89).

شایان ذکر است از منظر پیشوایان دینی، رژیم غذایی در بوجود آمدن بیماری‌ها نقش بسزایی دارد و در نقطه مقابل، پرهیز از مهمترین دواهاست: «معده، خانه هر بیماری و پرهیز، پایه هر درمان است» (مستغفری، 19؛ ابن بابویه، 1362، ج 2، ص 512). توضیحاتی درباره اعضای بدن (ابونعیم، ج 1، ص 210-224)، عیادت از مریض و آداب آن (شبّر، ص 79-86)، مسئولیت پزشکی همچون ضرورت علم به طب در درمان (ابونعیم، ج 1، ص 199) و اموری از این قبیل، از دیگر مطالب به ثبت آمده در کتب طب مأثور است. نیز باید به دستورالعمل‌هایی از پیامبر (ص) به منظور اصلاح و پالایش طب موروثی عرب اشاره کرد. برای نمونه، داغ گذاشتن بر بیمار نهی می‌شود (نک‍: احمد بن حنبل، ج 4، ص 85) و یا حداقل چنین تبیین می‌شود که تنها در موارد خاصی باید از آن بهره برد (نک‍: محقق، 1374، ص 392). این در حالی است که اساس طب جاهلی بر تجویز عسل، حجامت و داغ‌گذاری استوار بود (جواد علی، ج 16، ص 24).

مروری بر ابواب طب جوامع روایی و تک‌نگاشته‌های این موضوع نشان می‌دهد پیشوایان دینی، توجه ویژه‌ای به «طب متافیزیک و درمان روحی» داشتند. از همین روست که بخش گسترده‌ای از ابواب طب در جوامع روایی به این موضوع اختصاص دارد. نیز ابن‌ قیم جوزی در الطب النبوی، امراض را به دو‌ دسته بدنی و روحی‌ تقسیم کرده (ابن قیم، بی‌تا، ص 5) و  روایات  طبی را‌ ناظر‌ به این دو دانسته است (همان، ص 21-211). از مهمترین مصادیق رویکرد ماورای طبیعی به بیماری و درمان، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف) دعا درمانی: روایات بسیاری از پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) وجود دارد که برای علاج بیماری‌، ورد و دعایی تعلیم داده‌اند (در منابع اهل سنت: بیهقی، 1414، ج 2، ص 296-297؛ در متون شیعه: کلینی، ج 2، ص 521). نیز حتی برای پیشگیری از بروز بیماری، ادعیه خاصی وارد شده است. یکی از مفصل‌ترین آثار در این باره، «مجمع‌ الدعوات» است؛ اثری از ابن‌ غیاث‌الدین علائی که مجموعه ادعیه و اورادی را برای جلوگیری و یا خلاصی از بیماری‌ها و ناخوشی‌ها گرد آورده است (چاپ سوم، بیروت: 1428 ق). باور به اثربخشی ادعیه و نیایش در بهبود بیماری چنان پر نفوذ بوده است که مؤثرتر از مصرف داروهای گیاهی دانسته می‌شد؛ از آن‌رو که در خواندن دعا، اموری چون توکل، تقوا و اراده راسخ وجود دارد که نقش به‌سزایی در علاج امراض دارند (شوکانی، ج 9، ص 93). گفتنی است حرفه‌ای به نام دعانویسی در جوامع مسلمان، گرچه گاه با تحریف‌هایی همراه بوده، اما در راستای همین باور کهن بوده است. در پایان باید به این نکته اشاره کرد که پیشوایان دینی، هرگز دعا را از توسل به خداوند فراتر نبرده و آن را جایگزین درمان ننمودند. برای نمونه، فردی با درد شکم و پیچش روده نزد امام رضا (ع) آمده و از ایشان تقاضای دعا کرد؛ بیماری که داورهای فراوان، نه تنها بهبودش نساخته بلکه بر آن فزوده بود. آن حضرت در پاسخ، گرچه دعا را نزد خداوند ارزشمند دانسته و حاجت او را از خداوند طلب کردند، اما شفای او را در جوز هندی دانستند (ابن بسطام، ص 101).

ب) تعویذ، حرز و رقیه: در روایات بسیاری، شفای بیماران از رهگذر ذکر زبانی و یا به همراه داشتن نوشته‌ای دنبال می‌شود که مشتمل بر تکریم و تمجید خداوند و اورادی با مضامین دینی است (برای نمونه تعلیم تعویذ تب از سوی جبرئیل به پیامبر (ص)، نک‍: کلینی، ج 8، ص 109). مجموعه‌ای از تعویذها برای دردهای چشم، سر و شکم و نیز بیماری‌هایی چون بواسیر، ورم مفاصل و قولنج در طب الأئمه به ثبت آمده است (نک‍: ابن بسطام، ص 20-40).

ج) انجام کارهای خیر و ثواب: پیشوایان دین اسلام، مبادرت ورزیدن به کارهایی چون صدقه و قربانی را در شفای بیماری مؤثر دانسته‌اند (ابن غیاث الدین، ص 16). برای نمونه در توصیه‌ای از پیامبر (ص)، دستگیری از فقرا افزون بر دفع بلا و خطرات، بیماری را بهبود می‌بخشد (ابن بسطام، ص 123). گاه برخی آیین‌های عبادی نیز شفابخش دانسته شده است (برای نمونه نماز، نک‍: ابن ماجه، ج 2، ص 1144).

نکته شایان توجه دیگر در روایات طبی ، تجویز دستورالعمل‌های متافیزیک برای بیماری‌های جسمی است (برای نمونه قرائت قرآن برای تسکین دل‌درد، نک‍: کلینی، ج 2، ص 600). نیز برای نماز شب خواصی برشمرده شده که نخستین آن‌ها، سلامتی بدن است (برقی، ج 1، ص 53). در مقابل، برای برخی گیاهان و داروها اثری فراجسمی و روحانی در نظر گرفته می‌شود (برای نمونه خوردن بِه برای تزکیه قلب و شجاعت، نک‍: قاضی نعمان، ج 2، ص 148‏). گاه نیز تجویزهای طبیعی و فراطبیعی با هم جمع شده‌اند. برای نمونه، جهت رفع بلغم به اثربخشی قرائت قرآن در کنار مسواک زدن و نوشیدن شیر اشاره رفته است (ابن بسطام، ص 66‏). گفتنی است گرچه سبب ورود برخی روایات، حاکی از آن است که صحابیان پس از جستن درمان و افاقه نیافتن به دستورالعمل‌های متافیزیکی پیشوایان روی می‌آوردند (برای نمونه، نک‍: ابن بسطام، ص 28-29) اما نمی‌توان این ترتیب را شایع دانست. به عبارت دیگر، بسیاری از همان ابتدا به دستورهای ماورای طبیعی متمایل بودند.

البته تمام روایات طبی این بخش، فارغ از بحث صحت انتسابشان به معصوم درج شده است و پرواضح است که این احادیث نیز به بررسی سندی و دیگر محک‌های به ثبت آمده در فقه الحدیث و نقد الحدیث نیازمند است.  

***

منبع: کتاب جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی

نوشته مروری بر گستره طب روایی و روایات طبی اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%b1-%da%af%d8%b3%d8%aa%d8%b1%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d9%88%d8%a7%db%8c%d8%a7%d8%aa-%d8%b7%d8%a8%db%8c/feed/ 0
جایگاه طب نزد معصومین (ع) https://mezaj.org/%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d9%86%d8%b2%d8%af-%d9%85%d8%b9%d8%b5%d9%88%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b9/ https://mezaj.org/%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d9%86%d8%b2%d8%af-%d9%85%d8%b9%d8%b5%d9%88%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b9/#respond Thu, 04 Mar 2021 20:00:29 +0000 https://mezaj.org/?p=10677 دانش پیشگیری از بیماری و مهارت درمان آن‌، جایگاه والایی نزد پیشوایان دین اسلام داشته است. برای نمونه در سخنی منتسب به امام علی (ع)،‌ علم به سه دسته تقسیم شده و در کنار یادکرد از نحو عربی و علم دینی، به دانش طب اشاره شده است (ابن شعبه، ص 208؛ همین حدیث با افزودن […]

نوشته جایگاه طب نزد معصومین (ع) اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

دانش پیشگیری از بیماری و مهارت درمان آن‌، جایگاه والایی نزد پیشوایان دین اسلام داشته است. برای نمونه در سخنی منتسب به امام علی (ع)،‌ علم به سه دسته تقسیم شده و در کنار یادکرد از نحو عربی و علم دینی، به دانش طب اشاره شده است (ابن شعبه، ص 208؛ همین حدیث با افزودن نجوم، نک‍: کراجکی، ج 2، ص 109). در برخی نصوص دینی، ائمه خود را بهترین طبیبان معرفی کرده‌اند (برای نمونه در روایتی منتسب به امام باقر (ع)، نک‍: ابن بسطام، ص 81) که نشانگر اهمیت طب نزد آنان است.
یادکردنی است مسلمانان به‌ویژه شیعیان، گاه به محض بیماری و گاه پس از ناامیدی از مراجعه به طبیبان، درد خود را نزد پیشوایان دینی طرح ساخته و راه چاره طلب می‌کردند (همان، ص 30، 65 جم‍). افزون بر مراجعه حضوری، درخواست تجویز و معجون، گاه با ارسال نامه انجام می‌شده که نشانگر اقبالی گسترده در این زمینه است (مجلسی، ج 59، ص 143). نیز پیشوایان، مردم را به روی آوردن به درمان ترغیب می‌نمودند؛ هرچند درمان گاه به مرگ بیانجامد (کلینی، ج 8، ص 194). حضور ائمه (ع) در مناظرات طبی (ابن بابویه، 1362، ج 2، ص 511-514) و بازگو کردن تجویزهای طبیبان نزد پیشوایان و مشورت‌خواهی از آنان (برای نمونه، نک‍: ابن بسطام، ص 61) از دیگر نشانه‌های جایگاه والای رهبران دینی در مسائل پزشکی است.
التفات و اعتنا به امور مختلف طبی و اظهارنظرهای به ثبت آمده از آنان، دیگر نشانه اهمیت طب نزد پیشوایان دینی است که در توجه به گفتمان رقیبش یعنی مخالفت با درمان، اهمیت شایان توجهی می‌یابد. از جمله آنکه تعدادی از عرب‌های بادیه از جواز روی‌آوردن به دارو و درمان سؤال کردند که پیامبر (ص) ضمن تأیید، جستن درمان را در شمار تقدیرهای الهی جای دادند (نسایی، ج 4، ص 369؛ در منابع شیعه بدون اشاره به هویت سؤال‌کننده، نک‍: حمیری، ص 110). این مسأله برای برخی از صحابه، به‌ویژه آنانکه درک متفاوتی از جبر و قدر داشتند نیز جای پرسش بوده است. برای نمونه یکی از صحابیان، ابهام خود از سودمندی دارو و پرهیز از اسباب بیماری و همخوانی‌ این دو با اراده الهی طرح می‌نماید که پیامبر (ص)، آن دو را در زمره مقدرات خداوند جای دادند (ابن ماجه، ج 2، ص 1137). بر پایه روایات اسلامی، یکی از پیامبران پیشین نیز باوری به مداوا نداشت و منتظر بود تا خدایی که بیمارش کرده، شفا دهد. در اینجا نیز بهبودی به روی‌آوردن به دارو و درمان مشروط شده است (طبرسی، ص 362). گشودن باب «مَن کَرِه الطبّ و لم یَرَه» در المصنف ابن ابی‌شیبه و اشاره به کسانی که طب و درمان را خوش نمی‌داشتند، نشان می‌دهد گفتمان فوق همچنان در دوره اسلامی طرفدار داشته است (ابن ابی‌شیبه، ج 5، ص 422-423). یکی از نُه روایت درج شده در این باب، مربوط به رَبیع بن خُثَیم، معروف به خواجه ربیع است که اجازه نداد طبیبی بر بالین او حاضر شود (همان، ج 5، ص 423؛ برای بحثی مفصل در این باره، نک‍: شوکانی، ج 9، ص 89-93). چالش در این موضوع به حدی بوده است که بابی به نام «إباحه التداوی / جواز درمان» در جوامع روایی گشوده شده و در آن از مسائلی چون مشیت خداوند در خلق دارو سخن به میان آمده است (برای نمونه، نک‍: بیهقی، بی‌تا، ج 9، ص 343). تمسک به سیره پیامبر (ص) در فراخواندن طبیب برای خود یا دیگران، گواهی دیگر برای نشان دادن موافقت آن حضرت با علاج و درمان است (نک‍: ابونعیم، ج 1، ص 186-190). بنا بر این اندیشه، خداوند برای هر بیماری، علاج و دوایی قرار داده و انفعال بیمار نکوهیده است.

***

منبع: کتاب جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی

نوشته جایگاه طب نزد معصومین (ع) اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%ac%d8%a7%db%8c%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b7%d8%a8-%d9%86%d8%b2%d8%af-%d9%85%d8%b9%d8%b5%d9%88%d9%85%db%8c%d9%86-%d8%b9/feed/ 0
سلامت روان از منظر طب ایرانی چگونه تعریف می شود؟ https://mezaj.org/%d8%aa%d8%b9%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/ https://mezaj.org/%d8%aa%d8%b9%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/#respond Tue, 23 Feb 2021 17:41:33 +0000 https://mezaj.org/?p=10603 موضوع سلامت روان با نامی که در طب سنتی ایران به آن شناخته می شود یعنی موضوع اعراض نفسانی، مسئله ای است که در عصر حاضر با توجه به شرایط جوامع باید به طور کامل و دقیق پرداخته شود. تعریف دقیق سلامت روان از منظر سازمان بهداشت جهانی و طب ایرانی به شرح زیر می […]

نوشته سلامت روان از منظر طب ایرانی چگونه تعریف می شود؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

موضوع سلامت روان با نامی که در طب سنتی ایران به آن شناخته می شود یعنی موضوع اعراض نفسانی، مسئله ای است که در عصر حاضر با توجه به شرایط جوامع باید به طور کامل و دقیق پرداخته شود. تعریف دقیق سلامت روان از منظر سازمان بهداشت جهانی و طب ایرانی به شرح زیر می باشد:

تعریف سلامت روان و فکر از نظر سازمان بهداشت جهانی چیست؟

کارشناسان سازمان بهداشت جهانی سلامت فکر و روان را قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران ، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضاد ها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب تعریف نموده اند.

حالات روانی در طب ایرانی کدام است؟

«حالات روانی» یا به اصطلاح «حرکات نفسانیه یا اعراض نفسانی» در طب ایرانی عبارت اند از شادی ، غم ، خشم، لذت، احساس امنیت، ترس، خجالت ، اندیشه کارهای مهم ، امید و ناامیدی . هر کدام از این حالات بر روی بدن فرد ، تاثیر قابل توجهی می گذارد و اثر آن از تاثیر خوراکی ها و سایر موارد سته ضروریه بر روی بدن بسیار سریع تر و همچنین شدیدتر است . جهت درک این مسئله می توان به تاثیر حرف دیگران بر روی افراد اشاره کرد که به سرعت بر روی چهره ،رفتار و حالت حرف زدن آن ها تاثیر می گذارد.

توضیح حالات روانی در منابع اسلامی چگونه بیان شده است؟

این حالات مختلف روانی در منابع اسلامی ذیل مباحث اخلاقی مطرح شده که در اسلام از اهمیت به سزایی برخوردار است. پیامبر گرامی اسلام هدف و غایت بعثت خویش را تتمیم و تکمیل مکارم اخلاق معرفی نموده است. خداوند در قرآن کریم بر مومنان منت نهاده که رسولی برای ایشان ارسال داشته تا آیات خدا را برای آن ها تلاوت کند و د ر تذهیب و تزکیه اخلاقشان بکوشد.

تعالیم اخلاقی قرآن یکی از مهم ترین بخش های این کتاب آسمانی است ، حتی بیان داستان های قرآنی غالبا به منظور معرفی نتایج و آثار اخلاقی و رفتار خوب یا بد ایشان میباشد. در قرآن صدها آیه داریم که اخلاق نیک و بد را معرفی می کنند. هزاران حدیث در اخلاقیات از پیامبر اکرم و ائمه اطهار (ع) صادر شده است. مجموع احادیث اخلاقی اسلام ، اگر از مجموع احادیث دیگر زیادتر نباشد کمتر هم نیست آنچنان که گویی اسلام همان اخلاق است.

تعریف کلی حالات روحی در مباحث اخلاقی چیست؟

در یک دسته بندی کلی از مباحث اخلاقی شاید بتوان برای بعضی از حالات روحی یک قانون کلی در نظر گرفت که آن این است « هر مسئله ای که باعث رشد ابعاد مختلف انسان شود ، مورد تایید بوده و هر مسئله ای که باعث افت و نزول درجات معنوی و مسائل معنوی شود مورد مذمت قرار گرفته است» حال فرقی نمی کند که ان مسئله خشم ( مثل خشم علیه کفار یا هنگام امر به معروف و…) ، غم ( مثل غم به خاطر مسائل روزمره دنیوی یا شهادت اهل بیت (ع) و…) و یا موارد دیگر باشد. مسئله کلی تاثیر و اهمیت این حالات روحی در وجود انسان است.

 

اصول سلامت روان چگونه دسته بندی می شود؟

برای اینکه بتوانیم به سمت سلامت روان سوق پیدا کنیم و توصیه هایی برای حفظ سلامت روان ارائه دهیم لازم است ابتدا ابعاد و زوایای آن را بشناسیم . از این رو در قدم نخست به بیان اصول بهداشت روان می پردازیم:

1: احترام به خود و دیگران

شخص سالم کسی است که دیگران او را دوست دارند و به او احترام می گذارند و او نیز در مقابل به آن ها احترام می گذارد . چنین شخصی احساس یاءس و تنفر از خود ندارد زیرا این علائم نشانه غیر عادی بودن و عدم تعادل روانی است.

2: شناخت توانایی ها و محدودیت های خود و دیگران

شناخت نقاط قوت و نقاط ضعف سبب می شود تا انسان از بلنند پروازی و خیال پردازی دور باشد. پی بردن به شخصیت ، قابلیت ها و توانایی ها از مهم ترین مسائل بهداشت روانی است و تعبیر مثبت و متع دل از خود داشتن نشانه سلامت روان است.

3: رفتار فرد نتیجه علل و شرایطی است

هر رفتاری چه عادی و چه غیر عادی علتی دارد که باید به ان پرداخته شود.

4: رفتار هر فرد نشانه تمامیت وجود اوست

انسان یک موجود زیستی ، روانی و اجتماعی است که کل رفتار های او حاصل تعادل این سه بعد می باشد.

5: شناسایی احتیاجات و محرک هایی که سبب ایجاد رفتار می گردد

نیازهای جسمی و روانی متعددی در این زمینه وجود دارد . شخص واقع بین و متعادل از طریق مناسب احتیاجات خود را برآورده می کند. داشتن احتیاجات ، نحوه ارضا و رفع آن ها از راه حل های مطلوب و منطقی باعث تعادل بیشتر روانی می گردد.

 

منبع: کتابچه «بهداشت روان در منابع طب ایرانی، متون اسلامی و مقایسه با تحقیقات پزشکی رایج»

نوشته:« دکتر سمیه فتحعلی» پزشک متخصص طب سنتی ایران

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

 

نوشته سلامت روان از منظر طب ایرانی چگونه تعریف می شود؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%aa%d8%b9%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%b1%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%b2-%d9%85%d9%86%d8%b8%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/feed/ 0
خواص درمانی گیاه اسپند (اسفند) چیست؟ https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%a8%db%8c%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%87%d8%a7/ https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%a8%db%8c%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%87%d8%a7/#respond Mon, 22 Feb 2021 19:03:19 +0000 https://mezaj.org/?p=10650 اسفند نام گیاهی است که در خانه همه ما پیدا می شود و مصرف آن برای ضد عفونی کردن محیط خانه و ایجاد رایحه خوش در اثر سوختن تخم آن است. اما این گیاه فواید بی شماری دارد و می تواند غیر از سوزاندن به صورت خوراکی نیز مصرف شود. در ادامه به بررسی  ویژگی […]

نوشته خواص درمانی گیاه اسپند (اسفند) چیست؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

اسفند نام گیاهی است که در خانه همه ما پیدا می شود و مصرف آن برای ضد عفونی کردن محیط خانه و ایجاد رایحه خوش در اثر سوختن تخم آن است. اما این گیاه فواید بی شماری دارد و می تواند غیر از سوزاندن به صورت خوراکی نیز مصرف شود. در ادامه به بررسی 

ویژگی ظاهری گیاه اسفند چگونه است؟

ارتفاع: ارتفاع بوته ی آن به ۵۰ سانتیمتر می رسد.

برگ ها: برگهای گیاه باریک، کوتاه، پراکنده، بریده بریده، نوک دار و تقریباً شبیه شاخ گوزن است.

گل ها: گلهای گیاه پنج برگ بیضی شکل سفید کشیده جدا از هم و خوش را گرفته است.

تخم گیاه: تخم گیاه مثلثی شکل قهوه ای پررنگ و تلخ است و رایحه ای تند دارد اما در اثر تماس با آتش دود خوش رایحه ایجاد می‌کند.تخم گیاه در غلاف کوچک به اندازه نخود با سه قسمت متورم قرار گرفته است که سه شیر فرعی دارد ولی هنگام خشک شدن غلاف سیاه از هم باز نمی شود بلکه ما بین هر دو شیار فرعی ترک میخورد و از هم باز میشود. رنگ غلاف گیاه  ابتدا سبز است ولی پس از رسیدن کامل زرد کمرنگ میشود.

گیاه مشابه اسفند کدام است؟

غلاف میوه اسفند به غلاف میوه فرفیون و حنا شباهت دارد.

محل رویش گیاه در کدام کشور ها و شهرها است؟

در زمین های بایر و حاشیه کویر ها به صورت خودرو می‌روید هند، پاکستان و ایران در استان‌های تهران مرکزی، قم، اصفهان و بوشهر یافت می‌شود.

اجزای مورد استفاده و مشتقات گیاه اسفند کدام است؟

تخم و روغن تخم گیاه

 طبیعت گیاه چگونه است؟

گیاه و تخم اسفند در درجه دومی گرم و خشک است.

اخواص گیاه اسفند چیست؟

1: به صورت خوراکی

  • ایجاد اسهال اخلاط غلیظ و فاسد
  • ایجاد ادرار حیض
  • تسکین درد و تحلیل
  •  مسهل بلغم و سودا
  • مدر بول
  • مدر و مولد شیر
  • مفتح سدد مغزی و عصبی
  • مقوی اعصاب
  • درمان بیماریهای مغز و اعصاب، صرع، فلج، جنون، فراموشی،
  • درمان عرق النساء
  • درمان استسقا
  • ورم پروستات
  • درمان سردی رحم،
  • درمان احتلام،
  • درمان قولنج،
  • یرقان
  • تب و لرز
  • استرخاء
  • تنگی نفس
  • سرماخوردگی
  • بیماری های سینه
  • سرفه بلغمی
  •  برای افراد سرد مزاج، سوداوی مزاج بسیار مفید است
  • خوردن تخم اسفند با تخم کتان و عسل تنگی نفس را بهبود بخشد
  • خوردن معجون پودر تخم بو داده شده اسفند و عسل به ترک مواد مخدر کمک می‌کند

2: مصرف روغن گیاه

  • مسکن درد است
  • فلج، استرخاء، رعشه و عرق النساء را بهبود بخشد
  • برای درمان درد  کمر و عرق النساء مفید است
  • درد مفاصل را از بین می‌برد.

3: استنشاق بوی دود کرده اسفند

  • دود اسفند ضد حساسیت و ضد عفونی کننده است و سینه و ریه را نرم می‌کند همچنین تنگی نفس و سرماخوردگی را بهبود می‌بخشد.

4: بخور گیاه

  • درد دندان را تسکین می دهد.

مقدار مصرف چقدر است؟

مقدار مناسب برای خوردن گیاه ۲ تا ۴ ماشه است.

مضرات اسفند چیست؟

مصرف آن در گرم مزاجان و زنان باردار باعث سردرد میشود.

مصلحات و تدابیر برای مصرف گیاه چیست؟

ترشیجات، سکنجبین و کتیرا مصلح آن می باشد.

شرایط مصرف دانه گیاه به صورت خوراکی چیست؟

پیش از مصرف باید حتماً تدبیر شود به این ترتیب که تخم های آن را شش مرتبه با آب سرد شسته و یک مرتبه با آب گرم بشویید سپس در سایه کاملا خشک کنید که در این صورت تسویه می‌شود و مناسب مصرف می گردد.

بدل اسفند چیست؟

بدل آن تخم سداب و تخم ترب می باشد.

 

منبع: کتاب علم الادویه (دائره المعارف طب سنتی) نویسنده: سید محمدعلی سید نظری 

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نوشته خواص درمانی گیاه اسپند (اسفند) چیست؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%b1%d8%af%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%d8%a8%db%8c%d9%85%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d9%87%d8%a7/feed/ 0
اصول بهداشت دهان و دندان در طب سنتی ایران چگونه است؟ https://mezaj.org/%d8%a8%d9%87%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%af%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/ https://mezaj.org/%d8%a8%d9%87%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%af%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/#respond Sun, 21 Feb 2021 18:24:52 +0000 https://mezaj.org/?p=10643 از آنجایی که دهان دروازه ورود غذاست و ارتباط کلامی نیز از این طریق انجام می‌شود و یقیناً دندان زیبا و دهانی خوشبو زمینه‌ای برای ارتباط موثر با دیگران را مهیا می نماید بنابراین حفظ سلامت و بهداشت آن دارای اهمیت بالایی است. در منابع دینی، کتب طب ایرانی و تحقیقات دندانپزشکی نیز به طور […]

نوشته اصول بهداشت دهان و دندان در طب سنتی ایران چگونه است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

از آنجایی که دهان دروازه ورود غذاست و ارتباط کلامی نیز از این طریق انجام می‌شود و یقیناً دندان زیبا و دهانی خوشبو زمینه‌ای برای ارتباط موثر با دیگران را مهیا می نماید بنابراین حفظ سلامت و بهداشت آن دارای اهمیت بالایی است. در منابع دینی، کتب طب ایرانی و تحقیقات دندانپزشکی نیز به طور مفصل به این موضوع «اصول رعایت بهداشت دهان و دندان» پرداخته شده است.

جایگاه و اهمیت بهداشت دندان در طب ایرانی چیست؟

در پزشکی ایرانی برای حفظ سلامتی هر عضوی از بدن از جمله چشم،‌گوش، معده، کبد، قلب و غیره توصیه های لازم ارائه شده است برای حفظ سلامتی و طول عمر بیشتر دندان ها نیز رعایت توصیه های زیر ارائه شده است:

1: خوردن زیاد مواد شیرین ممنوع

از خوردن زیاد شیرینی هایی مانند حلوا آبنبات و انجیر خشک که به سختی از دندان ها باز می شوند خودداری شود بهتر است قبل از خوردن مواد شیرین مقداری نان جوییده شود تا با این عمل قطعات ریز نان در درزها و منافذ دندان ها قرار بگیرد و مانع نفوذ مواد شیرین و رسوب آن در لابه‌لای دندان‌ها گردد.

2: رعایت تدابیر خوردن و آشامیدن

از منظر طب ایرانی هرگاه تدابیر و آداب خوردنی ها و آشامیدنی ها رعایت نشود با ایجاد فساد در معده و تولید برخی مواد ناسالم مکانیسم آسیب دندان‌ها نیز آغاز می گردد.

3: اجتناب از تحریک زیاد قی(استفراغ)

از تحریک زیاد قی اجتناب شود زیرا مواد غذایی قی شده اسیدی بوده و باعث آسیب به دندان ها می شود البته در کتب طب ایرانی تدابیری جهت کاهش آسیب به دندان ها هنگام قی درمانی ذکر شده است به عنوان مثال پس از قی کردن لازم است بلافاصله محیط دهان با سرکه و گلاب مضمضه و شستشو شود و نیز قبل از قی کردن دندان ها با روغن چرب شوند تا هنگام قی مواد اسیدی با دندان ها برخورد نداشته باشد.

4:خودداری از مصرف زیاد مواد ترشمزه

مصرف ترشی ها و میوه‌های خام ترش نیز برای سلامتی دندانها مناسب نیستند و موجب کندی دندان‌ها می‌شود باید بلافاصله بعد از مصرف این مواد محیط دهان و دندان‌ها شستشو داده شود

5: توجه به حرارت مواد غذایی

جهت حفظ سلامت دندان خوردن مواد بسیار سرد پس از مواد بسیار گرم و برعکس منع شده است

6:مصرف تره و گردو را کم کنید

برخی مواد غذایی مانند تره یا گردو به صورت ذاتی برای دندان‌ها ضرر دارند و باید از زیاده‌روی در مصرف آن‌ها پرهیز شود

7: شکستن آجیل با دندان ممنوع

لازم است از شکستن مواد سخت مانند فندق بادام و پسته با دندان که موجب خرابی سطح آن ها و سستی ریشه دندان ها گردیده خودداری گردد.

8:مسواک بزنیم

جهت حفظ سلامتی دندان ها باید در طی شبانه روز آلودگیها و مواد لزج روی دندان ها پاک شود . البته استفاده از پاک کننده ها باید به حد اعتدال باشد تا به دندان ها و لثه ضرری وارد نشود.

بهداشت دهان و دندان در متون اسلامی چگونه بیان شده است؟

همان‌گونه که حکما و دندانپزشکان به بهداشت دهان و دندان توجه داشته و دارند در منابع دینی نیز به صورت گسترده در مورد بهداشت دندان مطالب کاربردی و مهم بیان شده است. رعایت بهداشت دندان ها به حدی مورد تاکید رسول گرامی اسلام (ص) قرار گرفته که ایشان در روایتی فرموده اند: «اگر بر امتم سخت و مشقت انگیز نمی شد آنان را به هنگام وضو برای هر نمازی به استفاده از چوب مسواک امر می نمودم»  یعنی استفاده از مسواک را هنگام وضو واجب می‌ساختند. و نیز در روایت دیگری استفاده از چوب سِواک، (چوب مسواک یا چوب اراک) به عنوان «موثر ترین مسواک های طبیعی» را جزء سنت های پیامبران شمرده اند.

فواید مسواک زدن از دیدگاه امام صادق چگونه است؟

۱۲ فایده استفاده از مسواک در حدیثی از امام صادق علیه به این شرح زیر نقل شده است:

  1. جز سنت است و
  2. پاکیزه کننده دهان است
  3. خداوند را خوشنود می سازد
  4. دندانها را سفید میکند
  5. زردی دندان را از بین می‌برد
  6. لثه را محکم ساخته
  7. اشتهای غذا می آورد
  8. بلغم را از بین برده
  9. حافظه را زیاد می‌کند
  10. اجر و حسنات را دو چندان کرده و فرشتگان بدان شادمانی می شوند.

 

 

منبع: کتابچه «بهداشت فردی در منابع طب ایرانی، متون اسلامی و مقایسه با تحقیقات پزشکی رایج» نوشته: دکتر فاطمه مرادی پزشک متخصص طب سنتی ایران

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نوشته اصول بهداشت دهان و دندان در طب سنتی ایران چگونه است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%a8%d9%87%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d8%af%d9%87%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%af%d9%86%d8%af%d8%a7%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%b3%d9%86%d8%aa%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/feed/ 0
افراط، بزرگترین آفت توسعه کشور بوده است https://mezaj.org/%d8%a7%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b7%d8%8c-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a2%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3/ https://mezaj.org/%d8%a7%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b7%d8%8c-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a2%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3/#respond Mon, 15 Feb 2021 03:48:23 +0000 https://mezaj.org/?p=10617 وزیر بهداشت( دکتر نمکی ) گفت: بزرگترین آفت توسعه در تاریخ کشور، افراطی گری بوده است. تنازع بین دو اندیشه مدرنیته و سنت، موجب عدم توسعه و پیشرفت کشور شده است.   به گزارش وبدا، دکتر سعید نمکی در جلسه شورای سیاستگذاری طب ایرانی و مکمل اظهار داشت: زمانی گذشته دو فرد خارجی به نام […]

نوشته افراط، بزرگترین آفت توسعه کشور بوده است اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

وزیر بهداشت( دکتر نمکی ) گفت: بزرگترین آفت توسعه در تاریخ کشور، افراطی گری بوده است. تنازع بین دو اندیشه مدرنیته و سنت، موجب عدم توسعه و پیشرفت کشور شده است.

 

به گزارش وبدا، دکتر سعید نمکی در جلسه شورای سیاستگذاری طب ایرانی و مکمل اظهار داشت: زمانی گذشته دو فرد خارجی به نام های مک لود و جورج بندیک بالوین برای برنامه ریزی توسعه به ایران آمده بودند و بالوین می گوید که هر دو ما اشتباه کردیم که به ظرفیت های درونی سرزمین ایران فکر نکردیم و دانشمندانی که در ایران سابقه دیرینه مطالعه و برنامه ریزی داشتند، توجهی نکردیم. 
وی افزود: افراطی گری همیشه عامل انزوا و کندی حرکت توسعه در همه کشورها بوده است و اعتدال، ابزار پیشرفت و توسعه یک کشور است. افراط و افراطی گری حاصل بی خردی و عدم منطق و استدلال است و همیشه شیوه اعتدال، شیوه خردورزی و اندیشه های منطقی است. در مورد طب ایرانی و مدرن، افراطی گری از دو سوی طیف عامل گسست و واگرایی بین این دو طیف و عدم شکوفایی جنبه های عقلایی، خردمندانه و علمی این مجموعه ها بوده است اما خوشحالم که امروز خردمندان دو عرصه را در کنار هم می بینیم. 
وزیر بهداشت خاطرنشان کرد: شعر پارسی یکی از آینه های تمام عیار و تمام نمای فلسفه، حکمت و طب ایرانی است. در آثار بسیاری از بزرگان فرهنگ و ادب فارسی به سلامت روان توجه شده و از زمانی که بین روح و جسم، جدایی انداختیم و روانپزشکی را از سایر رشته ها جدا کرده ایم، مشکلات بیشتری را شاهد هستیم چون اگر روان بهم ریخت، در بدن مشکلاتی مانند بی خوابی، سوء هاضمه و دیگر مشکلات ایجاد می شود و پیوند جسم و روح، ناگسستنی است. 
دکتر نمکی تاکید کرد: نباید دانشجویان علوم پزشکی را از گذشته این سرزمین محروم کنیم و این همانند محروم کردن دانشجویان معماری با معماری اصیل این سرزمین است. تخت جمشید و سازه های آن، مسجد شیخ لطف الله که تمام معماری آن ذهنی بوده را مگر می شود به دانشجوی معماری نیاموزیم؟ اگر گذشته غنی و میراث طبی کشور را به دانشجویان پزشکی نیاموزیم، برخی فارغ التحصیلان خودشان را متعلق به دیرینه فرهنگی و علمی ایران نمی دانند و همه جای دنیا برای آنها یکسان خواهد بود.
وی ادامه داد: حکمت یعنی جامع اندیشی و نگاه چند بعدی. وقتی انسانی رو به روی ما نشست، باید او را مجموعه ای از آفرینش ببینیم و این است که بین طبیب و حکیم، تفاوت ایجاد می کند. ممکن است فردی فوق تخصص یک رشته پزشکی شود اما به بیمار، حکیمانه نگاه نکند و این نقصی است که در دانشگاه های علوم پزشکی داریم و انسان های تک بعدی تربیت می کنیم. 
وزیر بهداشت یادآور شد: برای گسترش طب ایرانی و مکمل به صورت علمی، اول باید هم فهمی و درک متقابل را تقویت کنیم. آشتی بین دو جناح طب مدرن و ایرانی را باید ایجاد کنیم. در شورای سیاستگذاری طب ایرانی و مکمل باید کمیته ها و زیر کمیته های هایی تشکیل شود تا هر دو طرف تعامل و گفتگو کنند.
دکتر نمکی یادآور شد: همه ما باید با شارلاتانیسم مقابله کنیم و بجنگیم. اعتدال، زبان گفتمان با عقلا است و دیگر با اعتدال نمی توان با شارلاتانیسم مقابله کرد. امروز باید تکلیف مان را با یک جریان فرصت طلب سودجو روشن کنیم و البته مستندات برای طب ایرانی و مکمل باید در قالب پژوهش، تقویت شود. 
وی گفت: باید تنویر افکار عمومی و اطلاع رسانی صحیح از شیوه های علمی طب ایرانی و مکمل برای جامعه در دستور کار ما قرار گیرد تا مردم تفاوت سره از ناسره را متوجه شوند. در طب مدرن برای برخی سوالات مردم، ممکن است پاسخی نداشته باشیم اما باید راه را برای ارتقای آگاهی مردم نسبت به طب ایرانی و مکمل مورد تایید و علمی باز کنیم. 
وزیر بهداشت خاطشان کرد: نباید فقط و فقط به طب ایرانی فکر کنیم چون طب مکمل غیر ایرانی هم در آینده بیش از این توسعه می یابد. موسیقی درمانی، رایحه درمانی و ماساژ درمانی و خیلی از رشته های طب مکمل در کشور مورد استقبال است و یکی از راه ها در این زمینه، داشتن یک موسسه قوی آموزشی است که همه رشته های طب مکمل و طب ایرانی را در آنجا داشته باشیم. 
دکتر نمکی اظهار داشت: باید نگاه و رویکرد و همچنین خدمات بین طب مدرن و ایرانی، ادغام شوند. این ادغام باید توسط اساتید برجسته این دو گروه انجام شود. راه های قانونی ادغام خدمات طب ایرانی و مکمل در سطوح یک و دو و سه خدمات از طریق تدوین پروتکل و راهنماهای بالینی در کمیته ای در ذیل این شورا، بررسی و در جلسه بعدی ارائه شود.
وی خاطرنشان کرد: ایران با تنوع اقلیمی فوق العاده ای که دارد، بهترین منطقه برای کشت گیاهان دارویی است البته نباید گیاهان دارویی بدون کشت صنعتی، از طبیعت این کشور جدا شود. متاسفانه در این مدت، خیلی از گونه های گیاهی بر اثر همین کم توجهی ها و برداشت بی رویه، حذف شده اند و علمای طب ایرانی باید بگویند که این گیاهان در کدام مناطق کشت شود و باید گیاهان دارویی به شیوه علمی، عصاره گیری شوند. 
گفتنی است در این نشست دکتر ایرج فاضل، دکتر علی اکبر ولایتی ، دکتر حسینعلی شهریاری، دکتر زالی رییس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دکتر جان بابایی معاون درمان، مدیران دفتر طب ایرانی و مکمل و جمعی از مدیران ارشد وزارت بهداشت حضور داشتند.

نوشته افراط، بزرگترین آفت توسعه کشور بوده است اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%a7%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b7%d8%8c-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af%d8%aa%d8%b1%db%8c%d9%86-%d8%a2%d9%81%d8%aa-%d8%aa%d9%88%d8%b3%d8%b9%d9%87-%da%a9%d8%b4%d9%88%d8%b1-%d8%a8%d9%88%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3/feed/ 0
انواع حجامت و شرایط انجام حجامت در طب سنتی ایران چگونه است؟ https://mezaj.org/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b7-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/ https://mezaj.org/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b7-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/#respond Sun, 14 Feb 2021 07:36:30 +0000 https://mezaj.org/?p=10605 حجامت یکی از روش های قدیمی برای پاکسازی خون در طب سنتی ایران است. بر همین اساس در منابع طب سنتی توضیحات کاملی در این زمینه نگاشته شده است. توجه به شرایط مناسب برای انجام حجامت بسیار با اهمیت است. از جمله این موارد زمان حجامت، سن حجامت، ایام مفید مناسب حجامت و … می […]

نوشته انواع حجامت و شرایط انجام حجامت در طب سنتی ایران چگونه است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

حجامت یکی از روش های قدیمی برای پاکسازی خون در طب سنتی ایران است. بر همین اساس در منابع طب سنتی توضیحات کاملی در این زمینه نگاشته شده است. توجه به شرایط مناسب برای انجام حجامت بسیار با اهمیت است. از جمله این موارد زمان حجامت، سن حجامت، ایام مفید مناسب حجامت و … می باشد. 

دسته بندی انواع حجامت چگونه است؟

حجامت به دو دسته اضطراری و اختیاری تقسیم می شود . تاخیر در نوع اضطراری جایز نیست و باید در وقت ضرورت انجام شود.

مطالبی که در ادامه بیان می شود در خصوص شرایط  مناسب حجامت اختیاری، جهت حفظ صحت و ایمن شدن از ایجاد مرض می باشد.

نظر ابن سینا در مورد زمان های حجامت چیست؟

ابن سینا در کتاب قانون بیان نموده که طبق توصیه پیامبر اسلام، خونگیری در روزهای خاصی از سال برای بدن مفید است . او معتقد است مهم ترین هدف بادکش و حجامت ، کشاندن مواد زاید از عمق بدن به سطح برای از بین بردن درد و خارج کردن مواد زائد است. ابن سینا بادکش و حجامت تر را برای پیش گیری از بیماری ها نیز به کار می برده است.

زمان حجامت براساس منابع طب سنتی ایران چه زمانی است؟

در منابع طب سنتی در مورد زمان مناسب یا نامناسب برای حجامت مطالب کاملی بیان شده است.

زمان های مناسب برای حجامت 

حجامت در زمانی انجام شود که علائم غلبه خلط خون ظاهر شود. این علائم عبارتند از:

  • سنگینی در سر و درد انپپرشدگی و سرخی در سر و صورت و گردن
  • خارش صورت و پیشانی
  • تاری چشم
  • خارش محل حجامت
  • خنده فراوان
  • احساس وجود خون در دهان
  • تورم لثه
  • خواب زیاد و دیدن سرخی و کشتگان و زخم ها و خون در رویا
  • در روایات هم به برخی علائم غلبه خون اشاره شده است.

زمان های نامناسب برای حجامت

حجامت غیر اضطراری در روزهای چهاردهم و پانزدهم ماه قمری توصیه نمی شود. چرا که به علت نور کامل ماه اخلاط به سمت پوست بدن حرکت می کنند و حجامت در این زمان، خون صاف را بیشتر از اخلاط مضر، دفع خواهد کرد. بنابراین حجامت در نیمه دوم ماه قمری خصوصا روزهای شانزدهم و هفدهم ماه قمری توصیه می گردد.

در چه سنی می توان از حجامت برای پاکسازی خون استفاده نمود؟

طبق یک قانون کلی حجامت در کودکان زیر دو سال و سالمندان بالای 60 سال ممنوع است مگر اینکه ضرورت طبی اقتضا کند. همچنین در کودکان و سالمندان به جای حجامت فصد توصیه می شود.

مواضع حجامت کدام است؟

براساس اهداف درمانگر ، حجامت بر مواضع مختلفی همچون بین دو کتف (کاهل یا عام) بالای سر ، جلوی سر، پس سر، گودی گردن(نقره) زیر چانه ، روی کبد  و طحال ، انتهای کمر ، ساق پا، زانو، مقعد و… انجام می شود. بر هر عضوی که حجامت انجام شود پاکسازی ان عضو صورت می گیرد. البته توجه به این نکته لازم است که هر گاه در عضوی ماده زیاد جمع شده باشد تا فصد انجام نشده نباید با حجامت عضو را پاکسازی کرد.

ممنوعیت های حجامت چیست؟

یکی از مسائل پزشکی که در روایات به صورت مفصل با ذکر شرایط مطرح شده ، بحث حجامت است. در برخی از روایات این روش را یکی از ارکان طب عرب و جزء بهترین روش های درمانی معرفی کرده اند و به دو نوع کلی حجامت پیشگیری و حجامت درمانی تقسیم می شود. حجامت یک اقدام درمانی است ، پس مطمئنا این اقدام برای برخی افراد مناسب نیست و گاهی منجر به بیماری نیز می گردد.

  1. صبح زود
  2. حجامت در روزهای چهارشنبه و جمعه مخصوصا ظهر
  3. فرد روزه دار و یا با شکم خالی
  4. مصرف ماهی و مواد نمک دار بعد از حجامت

توصیه های مفید برای حجامت چیست؟

خوردن انار قبل و بعد از حجامت

خوردن سرکه ، کاسنی و شکر سرخ بعد از حجامت

نگاه به خون حجمه اول ، باعث حفظ چشم می شود.

دعای توصیه شده برای هنگام حجامت

بسم الله الرحمن الرحیم

اعوذ بالله الکریمِ فی حجامتی منَ العَینِ فی الدّم و مِن کلِّ سوءِ و الاَعلالِ و الاَسقامِ و الاَوجاعِ و الاَمراضِ و اَسئَلُکَ العافیهِ و المُعافات و الشفاءِ مِن کلِّ داء

(به نام خداوند بخشاینده مهربان پناه می برم به خداوند کریم در حجامتی که انجام می دهم از انحراف در خون و از تمام بدیها و علتها و سختی ها و دردها وبیماری ها و از تو عافیت و اسباب عافیت و شفای تمام بیماری ها را طلب می کنم)

روزهای مناسب برای انجام حجامت کدام است؟

 شنبه: مفید

یکشنبه : مفید

دوشنبه: انجام دادن بهتر است

سه شنبه: مفید

چهارشنبه: انجام ندادن بهتر است

پنجشنبه: مفید است

جمعه: ممنوع است ( مخصوصا وقت ظهر ، مگر با قرائت ایت الکرسی)

ایام حزیران: مفید

 

در پایان باید توجه داشت تشخیص نیاز فرد به حجامت حتی در حجامت اختیاری تنها به وسیله پزشک متخصص طب سنتی امکان پذیر است و بی توجی به این امر، ممکن است باعث ایجاد مشکلات متعدد برای سلامت فرد گردد.

 

منبع: کتابچه «پاکسازی بدن در منابع طب ایرانی، متون اسلامی و مقایسه با تحقیقات پزشکی رایج» نویسنده: دکتر فاطمه مرادی پزشک متخصص طب سنتی ایران

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نوشته انواع حجامت و شرایط انجام حجامت در طب سنتی ایران چگونه است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d9%88-%d8%b4%d8%b1%d8%a7%db%8c%d8%b7-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%b7%d8%a8-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c/feed/ 0
طرز تهیه «کلم پلو» غذای سالم و مفید در طب ایرانی https://mezaj.org/%d8%b7%d8%b1%d8%b2-%d8%aa%d9%87%db%8c%d9%87-%da%a9%d9%84%d9%85-%d9%be%d9%84%d9%88-%d8%ba%d8%b0%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%85%d9%81%db%8c%d8%af/ https://mezaj.org/%d8%b7%d8%b1%d8%b2-%d8%aa%d9%87%db%8c%d9%87-%da%a9%d9%84%d9%85-%d9%be%d9%84%d9%88-%d8%ba%d8%b0%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%85%d9%81%db%8c%d8%af/#respond Sun, 14 Feb 2021 06:40:44 +0000 https://mezaj.org/?p=10607 یکی از مسائل مهم برای حفظ سلامتی توجه به نوع تغذیه افراد می باشد. استفاده از مواد غذایی تازه، نحوه پخت صحیح و توجه به حفظ خواص غذایی مواد از جمله نکات مهمی است که در طب سنتی ایران مورد توجه قرار گرفته است. کتاب تغذیه در طب ایرانی-اسلامی به دستور تهیه برخی غذاهای سالم […]

نوشته طرز تهیه «کلم پلو» غذای سالم و مفید در طب ایرانی اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

یکی از مسائل مهم برای حفظ سلامتی توجه به نوع تغذیه افراد می باشد. استفاده از مواد غذایی تازه، نحوه پخت صحیح و توجه به حفظ خواص غذایی مواد از جمله نکات مهمی است که در طب سنتی ایران مورد توجه قرار گرفته است. کتاب تغذیه در طب ایرانی-اسلامی به دستور تهیه برخی غذاهای سالم و مفید پرداخته است. یکی از این غذاها کلم پلو می باشد. در ادامه با طرز تهیه کلم پلوی سالم همراه باشید.

میزان مواد مورد نیاز برای تهیه کلم پلو

  • برنج: 4 پیمانه
  • کلم برگ خرد شده 3 لیوان
  • پیاز متوسط 1 عدد
  • هویج متوسط 1 عدد
  • سبزی پلویی  خرد شده 1 لیوان
  • گوجه فرنگی 2 عدد
  • سیب زمینی یا نان برای ته دیگ
  • عدس نصف لیوان
  • ادویه خورشی 1 قاشق چایخوری
  • روغن کنجد یا زیتون 7 قاشق غذاخوری
  • زیره، زعفران، دارچین، هل، فلفل سیاه از هر کدام نصف قاشق چایخوری
  • شوید خشک 2 قاشق غذاخوری
  • ریحان خشک 1 قاشق مربا خوری
  • نمک به مقدار لازم

طرز تهیه کلم پلوی سالم در طب ایرانی 

ابتدا عدس را بپزید، به طوری که پس از پختن، آب آن خشک شود . سپس کلم، هویج، گوجه فرنگی را جداگانه خرد کنید و به همراه یک لیوان آب در قابلمه بریزید و روی شعله اجاق بگذارید تا به جوش آید و آرارم آرام بپزد. نمک و ادویه ها را هم اضافه کنید و در انتها روغن را بیافزایید و اجازه دهید مخلوط جا بیوفتد . بعد عدس پخته شده را به آن اضافه کنید. برنج را آبکش کرده و کف قابلمه کمی روغن بریزید ، سیب زمینی های حلقه شده را درون آن قرار دهید و روی آن را به ترتیب با برنج ، زعفران آب کرده ، سبزی های خشک ، سبزی خرد شده و مخلوط تهیه شده بپوشانید. لایه های بعدی را به همین ترتیب تکرار کرده بگذارید غذا دم بکشد ،در انتها کمی روغن روی آن بریزید.

 

نوش جان

نکاتی که باید در تهیه کلم پلو به آن توجه کنیم

در تهیه کلم پلو به جای سبزی تازه میتوان از سبزی خشک شامل مخلوطی از تر، جعفری، شوید، ریحان، ترخون و مرزه در لابه لای پلو استفاده کرد. از آن جا که سبزی خشک بسیار معطر است باید میزان کمتری از آن استفاده شود.

نکته 2: افزاد مبتلا به بیماری های سوداوی باید این غذا را کمتر مصرف کنند.

نکته 3: روش های مختلفی برای تهیه کلم پلو، این غذای خوشمزه در مناطق مختلف ایران وجود دارد و در بسیاری از این روش ها از گوشت نیز به صورت کوفته ریزه های سرخ شده استفاده می شود.

اما روش فعلی که در بالا ارائه شد روش تهیه سالم این غذا و مناسب برای اکثر افراد و انواع مزاج ها می باشد.

منبع: کتاب تغذیه در طب ایرانی- اسلامی نویسندگان: دکتر غلامرضا کردافشاری، دکتر حوریه محمدی کناری، دکتر سید سعید اسماعیلی، دکتر مریم مقیمی

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نوشته طرز تهیه «کلم پلو» غذای سالم و مفید در طب ایرانی اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%b7%d8%b1%d8%b2-%d8%aa%d9%87%db%8c%d9%87-%da%a9%d9%84%d9%85-%d9%be%d9%84%d9%88-%d8%ba%d8%b0%d8%a7%db%8c-%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85-%d9%88-%d9%85%d9%81%db%8c%d8%af/feed/ 0
خواص شگفت انگیز اسفناج برای بدن که باید بدانید. https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b5-%d8%b4%da%af%d9%81%d8%aa-%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%a7%d8%ac-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%af%d9%86/ https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b5-%d8%b4%da%af%d9%81%d8%aa-%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%a7%d8%ac-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%af%d9%86/#respond Sun, 14 Feb 2021 05:45:16 +0000 https://mezaj.org/?p=10601 اسفناج یکی از انواع سبزیجاتی است که در سبد غذایی خانواده جایگاه ویژه ای دارد و از قدیم الایام مورد استفاده قرار می گرفته است. این گیاه که بومی مناطق ایران می باشد دارای خواص فراوان دارویی می باشد. شناخت درست از ویژگی های دارویی این گیاه و توجه به طبخ و مصرف درست آن […]

نوشته خواص شگفت انگیز اسفناج برای بدن که باید بدانید. اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

اسفناج یکی از انواع سبزیجاتی است که در سبد غذایی خانواده جایگاه ویژه ای دارد و از قدیم الایام مورد استفاده قرار می گرفته است. این گیاه که بومی مناطق ایران می باشد دارای خواص فراوان دارویی می باشد. شناخت درست از ویژگی های دارویی این گیاه و توجه به طبخ و مصرف درست آن بسیار اهمیت دارد.

معرفی واژه شناسی گیاه اسفناج

نام فارسی: اسفناج

نام عربی: السِبَانِج

نام اردو: پالک

نام انگلیسی: spinach

نام علمی: spinacia Oleracea

نام های دیگر: اسفاناج

شکل ظاهری گیاه اسفناج چگونه است؟

اسفناج گیاهی است یک ساله که ارتفاع آن به چهل سانتی متر می رسد. و از سبزی های خوردنی محسوب می شود.

  • برگ های اسفناج بزرگ، پهن، کمی کشیده، نرم و لطیف هستند و معمولا قسمت پایینشان ، گوشه دار است.
  • دمبرگ های گیاه اسفناج بسیار نرم و لطیف می باشد.
  • از میان برگ های این گیاه ساقه ای نسبتا ضخیم می روید که سطح مقطع آن دایره ای شکل است.
  • گل های اسفناج، رشته های نازک، کوتاه و سفید رنگ اند که در محل اتصال برگ ها با ساقه اصلی می رویند.

محل رویش گیاه اسفناج کجاست؟

اسفناج بومی ایران است و در بیشتر نقاط آن کشت می شود و به صورت وحشی در آذربایجان شرقی می روید.

اجزای مورد استفاده گیاه کدام است؟

از ساقه ، برگ، تخم گیاه به عنوان خوراک و دارو استفاده می شود.

طبیعت گیاه چگونه است؟

برگ اسفناج در درجه دوم سرد و در درجه اول تر است. تخم اسفناج در درجه اول سرد و تر است.

خواص شگفت انگیز اسفناج برای سلامتی چیست؟

1: خواص مصرف گیاه به صورت خام 

  • برگ اسفناج برای تب های شدید و درد گلو. تخم اسفناج برای دل درد مفید است.
  • برگ و ساقه تازه اسفناج، ملین، مدر، دافع صفرا، تخم آن ضد انگل، حل کننده ورم های ناشی از گرمی، مدر و از دارو های مقوی قلب است.
  • اسفناج کم خونی، یبوست، بواسیر، سوزش معده، سوزش ادرار، سنگ کلیه، سنگ مثانه، حبس البول، یرقان، بیماری های ریه، سرفه گرم، بوی بد دهان، بیماری های صفراوی، عطش، دق، رعشه، وسواس و التهاب را بهبود می بخشد. برگ و ساقه اسفناج زودهضم است، عضلات را تقویت می کند ، لثه را سفت می کند از فساد دندان جلوگیری می کند. رنگ چهره را زیبا می کند و برای سینه ، ریه گرم و زنان باردار بسیار مفید است.

2: ویژگی  های اسفناج پخته شده

اسفناج پخته به رفع التهاب، عطش، درد سینه، درد کمر و درد ریه کمک می کند. عصاره برگ آن برای گلودرد ، یرقان، سنگ کلیه و ناراحتی های مجاری ادراری مفید است.

3: خواص آب اسفناج

آب اسفناج به درمان قی خونی ، سوزش ادرار ، ضعف بدن و ضعف اعصاب کمک می کند.  غرغره کردن آب اسفناج برای درد گلو مفید است. ضماد برگ کوبیده شده اسفناج به بهبود ورم، دمل و گزیدگی زنبور کمک می کند. برای زخم های سوختگی و زخم های پوستی مفید است.

4: خواص تخم اسفناج

تخم اسفناج باعث التیام سوزش معده ، دل درد، درد کبد، بیماری های پوستی سوداوی، سوزش ادرار، سردرد ، دق، تب صفراوی، تب دموی و سل می شود. جوشانده تخم اسفناج برای یبوست مفید است.

مقدار مصرف گیاه چگونه است؟

برگ اسفناج برای غذا: 200 گرم 

برای مصرف دارویی 58 تا 10 گرم ، تخم آن 5 تا 7 گرم

آیا اسفناج ضرری هم دارد؟

برگ آن باعث سردرد می شود و تخم آن برای طحال مضر است.

مصلحات گیاه کدام است؟

دارچین و روغن بادام شیرین  برای برگ و ساقه اسفناج

بدل گیاه اسفناج چیست؟

در صورتی که مصرف اسفناج برای شخص دارای عوارض باشد می توان از گیاه خرفه به جای آن استفاده نمود. برگ گیاه خرفه و تخم خرفه میتواند جایگزین برگ و تخم اسفناج گردد.

 

منبع: دایره المعارف طب  سنتی علم الادویه (مفردات) نوشته سید محمدعلی سید نظری

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

 

 

نوشته خواص شگفت انگیز اسفناج برای بدن که باید بدانید. اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b5-%d8%b4%da%af%d9%81%d8%aa-%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c%d8%b2-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%a7%d8%ac-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%af%d9%86/feed/ 0
آیا مصرف سیاهدانه در درمان بیماری کرونا موثر است؟ https://mezaj.org/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b5%d8%b1%d9%81-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%87%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%a7/ https://mezaj.org/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b5%d8%b1%d9%81-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%87%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%a7/#respond Wed, 10 Feb 2021 12:33:55 +0000 https://mezaj.org/?p=10361 با شیوع بیماری کرونا تلاش ها برای درمان این بیماری به وسیله انواع داروها آغاز شده و همچنان ادامه دارد. در این راستا مطالعات متنوعی نیز بر روی انواع مفردات گیاهی صورت گرفته است. مطالعه بر روی تاثیرات سیاهدانه با توجه به ویژگی های درمانی و تاثیر آن در بهبود بیماری های تنفسی یکی از موارد […]

نوشته آیا مصرف سیاهدانه در درمان بیماری کرونا موثر است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>

با شیوع بیماری کرونا تلاش ها برای درمان این بیماری به وسیله انواع داروها آغاز شده و همچنان ادامه دارد. در این راستا مطالعات متنوعی نیز بر روی انواع مفردات گیاهی صورت گرفته است. مطالعه بر روی تاثیرات سیاهدانه با توجه به ویژگی های درمانی و تاثیر آن در بهبود بیماری های تنفسی یکی از موارد مطالعات اخیر در زمینه بیماری کرونا بوده است. در ادامه به بررسی نتایج ضمنی این مطالعات می پردازیم. البته باید توجه داشت هنوز برای گرفتن نتیجه قطعی زمان زیاد و مطالعات بسیاری نیز است.

واژه شناسی سیاهدانه در زبان های مختلف 

نام عربی: الحبه السوداء

نام انگلیسی: Black Cumin

نام اردو: کلونجی

نام علمی:Nigella Sativa از خانواده Ranunculaceae

طبع این دانه چیست؟

طبع گیاه بسیار گرم و خشک می باشد.

موارد استفاده سیاهدانه چیست؟

از تخم گیاه به عنوان یک دانه خوراکی برای افزایش خواص غذایی نان به آن اضافه می شود اما در طب ایرانی نیز از این دانه به عنوان دارو استفاده می گردد.

بخش ‏های دارویی سیاهدانه کدام است؟

از دانه یآن برای موارد مختلف استفاده می شود از جمله ترکیب آن با عسل بسیار نافع است، همچنین از روغن دانه آن نیز استفاده می شود.

میزان مصرف چگونه است؟

میزان مصرف در گرم مزاجان حداکثر 1.5 گرم در روز. در سردمزاجان اندکی بیشتر می باشد.

آیا مصرف سیاهدانه می تواند عوارضی به دنبال داشته باشد؟

احتمال ایجاد آلرژی پوستی پس از مصرف وجود دارد.

مضر برای کلیه

مصرف در بارداری ممنوع است و در ایام شیردهی مصرف آن با احتیاط می باشد. 

توجه: به دلیل داشتن مزاج گرم و خشک، بهتر است سیاهدانه در گرم مزاجان با احتیاط مصرف شود. در بارداری، بیماری کلیوی و کبدی و افراد دارای آلرژی به سیاهدانه، توصیه نمی‏شود.

نحوه مصرف سیاهدانه برای گرم مزاجان چگونه است؟

با توجه به طبع گرم این گیاه باید توجه شود که در گرم مزاجان با احتیاط مصرف شود. بهتر است ابتدا یک روز در سرکه خیسانده شود و سپس خشک شده، استفاده شود.

تاثرات سیاهدانه بر کرونا چیست؟

حداقل 8 مطالعه وجود دارد که نشان می‏ دهد مواد مؤثر سیاهدانه نظیر تیموکینون، نیژلیدین و … می‏توانند مانع چسبیدن ویروس کووید 19 به سلول میزبان شوند.

 نیژلیدین، یکی از مواد مؤثره سیاهدانه، خاصیت محافظت از کبد و کلیه داشته، متعادل کننده سیستم ایمنی، ضد التهاب، آنتی اکسیدان و مهار کننده برخی از پروتئینهای ویروس کووید 19 است.

نتایج مطالعات آزمایشگاهی حاکی از اثربخشی مواد مؤثره سیاهدانه در مقابله با کووید 19 و علائم شایع کرونا است. این مواد اثرات جانبی مانند اثر بر سیستم ایمنی و اثرات آنتی‏اکسیدانی و ضد التهابی نیز دارند.

ولی با توجه به شرایط بیماری و نبود درمان قطعی در بیماران بدحال، با توجه به ارزان، در دسترس و ایمن بودن سیاهدانه در استفاده کوتاه مدت، سیاهدانه می ‏تواند کاندید مناسبی برای ورود به رژیم غذایی بیماران مبتلا به کووید 19 در فازهای ابتدایی باشد بلکه از ایجاد فرم شدید ممانعت شود.

 

نویسنده: دکتر مرضیه بیگم سیاهپوش

تهیه و تنظییم: فهیمه آرون

نوشته آیا مصرف سیاهدانه در درمان بیماری کرونا موثر است؟ اولین بار در مزاج|پزشکي ايراني. پدیدار شد.

]]>
https://mezaj.org/%d8%a2%db%8c%d8%a7-%d9%85%d8%b5%d8%b1%d9%81-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d9%87%d8%af%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d8%b1-%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-%da%a9%d8%b1%d9%88%d9%86%d8%a7-%d9%85%d9%88%d8%ab%d8%b1-%d8%a7/feed/ 0