یکی از نشانه های تندرستی داشتن انرژی برای انجام کارهای روزمره و بقیه فعالیت هاست. بعضی ها می گویند صبح که از خواب بیدار می شوند حتی حال بلند شدن ندارند. بعضی ها از خستگی و ضعف بعد از ظهر ها شاکی اند. عده ای هم وقتی مشغول کارهای سنگین تر از فعالیت های روزمره می شوند انگار ضعیف بودنشان بارز می گردد. فصل پاییز هم از دیدگاه طب سنتی ایران زمانی است که بدن در ضعیف ترین حالت خود به سر می برد.
ضعف می تواند علایم دیگری هم داشته باشد که فرد در ابتدا نتواند ارتباطی بین آن علامت و کمبود انرژی خود بیابد ولی اگر موفق به تقویت خود شود تازه می فهمد به عنوان مثال زود عصبانی شدن ها و ناراحتی اعصابش به خاطر بدن ضعیفش بوده است. بی توجهی به این مساله می تواند بیمار را به مصرف داروهای اعصاب یا حتی اعمال خشونت نسبت به اطرافیان به دلیل عدم کنترل اعصاب بکشاند.
اصطلاح جالبی که معمولا به عنوان ضعف بدنی از سوی مردم ما به کار می رود اینست :«جون ندارم!» در طب سنتی ایرانی راهکارهای جالبی برای تقویت این «جون» وجود دارد که در اینجا به چند نمونه از آن اشاره می کنیم.
۱- روش حبس نفس: در این شیوه توصیه می شود انسان از انجام تنفس سطحی و سریع پرهیز کند. بهتر است تمرین کند تا تنفس عمیق، آراکم و شکمی داشته باشد و حداقل در طول شبانه روز به ویژه در دقایق قبل از خواب بر نفس کشیدن خود تمرکز کند. شما به طور ساده می تواند چند مرتبه در طول روز هر بار ۱۰ مرتبه از این راهکار که به «تکنیک تنفس طبی» مشهور شده بهره ببرید: به آرامی و با شمردن از یک تا ده به وسیله انگشتان خود هوا را به درون ریه های خود بکشید. سپس ۱۰ شماره نفس را حبس کنید. در نهایت با همان شیوه شمردن در طی ده شماره بازدم را انجام دهید.
۲- ورزش: حرکات بدنی که با تمرکز و به نیت ورزش انجام گیرد می تواند کمک به جریان بهتر خون و انرژی در بدن شود. حتی کسانی که درد زانو یا کمر دارند نباید ناامید باشند چرا که نرمش های مخصوص تقویت عضلات کمر و زانو برای چنین افرادی یک گزینه خوب است. آنقدر اثر ورزش در تقویت بدن زیاد است که حکمای ایرانی به کسانی که ضعف بسیار شدید هم دارند در کنار تقویت غذایی و تجویز دارو توصیه می کنند حداقل تاب سواری انجام دهند.
۳- پاشیدن آب سرد به صورت: این روش به عنوان یک محرک برای بدن به کار می رود و به دنبال آن جریان خون و انرژی بدن متمرکز می گردد و بدن انرژی از دست رفته را بازسازی می کند. این فرایند هم بهتر است چند مرتبه در طی روز انجام گیرد. این کار را می توان با استفاده از یک افشانه نیز انجام دهید
۴ – استفاده از هوای مناسب: در طب سنتی ایرانی هوا یکی از مواد اولیه مهم در تولید انرژی است. هوای آلوده و نیز گرم باعث ایجاد ضعف می شود. پس بهترین هوا را می توان در ساعاتی که هوا خنک است یافت. هوای صبح به علت اینکه هنوز آلودگی ها در آن زیاد نشده از بقیه زمان ها کیفیت بهتری دارد. چه خوب است که تکنیک تنفس طبی و ورزش را هم در این زمان انجام دهیم.
۵ – خوراکی های مقوی: ماده اولیه اساسی دیگر برای تولید انرژی غذای مناسب است. طب سنتی ایران چند خوراکی را به علت تولید خون دارای کیفیت بهتر و نفوذ بیشتر به سراسر بدن ممتاز می شمرد. چند نمونه از این خوردنی های تقویتی در ادامه به طورتوضیح داده می شود:
انار: میوه ای است که در فصل پاییز به راحتی در دسترس قرار می گید. بهترین نوع آن ملس یا دومزه است. علاوه بر اثر آنتی اکسیدانی، بهبود عملکرد کبدی، تنظیم دستگاه ایمنی بدن، پیشگیری از بیماری ها، مقابله با انگل های بیماری زا و اسهال در مطالعات روز دنیا در مورد انار اثبات شده است. دانه انار یا همان «ناردونه» که در آش و کوکو قابل استفاده است هم خاصیت رفع کم خونی و تقویت معده دارد. توضیحات بیشتر در مورد انار را در همین شماره از نشریه (بخش مفردات) بخوانید.
نخود: هر چند طبع گرم دارد ولی گرمی آن بسیار ملایم است. بسیار مقوی بدن است و اثر آن بر تقویت قوای جنسی بارز است. برای کم کردن نفخ در مورد کسانی که با این مساله مشکل دارند می توانند از خیساندن و تعویض آب، جدا کردن پوست و پختن با ادویه ای نظیر آویشن شیرازی، دارچین، شوید و زیره بهره ببرند. در مطالعات جدید هم به اثرات مفید نخود بر گرفتگی عروق کرونر قلبی، دیابت نوع دو، مشکلات گوارشی و سرطان ها اشاره شده است.
 
انجیر: گرمابخشی ملایمی برای بدن دارد. می تواند به طور مناسبی چاق کننده باشد. بسیار انرژی زاست و می تواند مقوی اندام های بدن باشد. کسانی که مشکل نفخ دارند می توانند نوع خشک آن را با گردو استفاده کنند. مربای انجیر هم گزینه بسیار مناسبی برای صبحانه است.
سیر: طبع گرم و خشک و اثر دارویی زیادی دارد. خون را رقیق می کند و برای غلظت خون و گرفتگی عروق گزینه مناسبی است. مدتی است پژوهش های زیادی بر روی اثرات آن انجام گرفته و اثر بخشی آن بر رفع تصلب شرایین، فشارخون و کلسترول بالا اثبات شده است. بهتر است به صورت پخته در غذاها یا ترشی سیر به میزان کم استفاده شود. افراد گرم مزاج از افراط در مصرف آن پرهیز کنند و مصرف کنندگان داروهای ضد انعقاد هم بدون مشورت پزشک به درمان با سیر نپردازند.
دارچین: همانند سیر خواصی دارویی دارد و طبع آن گرم و خشک است. خون را رقیق می کند و دستگاه گوارشی را تقویت می نماید. بهتر است در غذا مصرف شود و افراد گرم مزاج از افراط در مصرف آن بپرهیزند. مطالعات جدید اثرات آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، ضد دیابتی، ضد میکروبی، ضد سرطانی، کاهش چربی خون، اشتها آوری و بهبود عملکرد دستگاه عصبی را برای آن گزارش نموده اند.
 
*****
منابع سنتی :
-کامل الطناعه الطبیه، حکیم اهوازی
-عین الحیات (المعمره)، حکیم هروی
-تحفه المومنین، حکیم مومن تبریزی
-مخزن الادویه؛ حکیم عقیلی شیرازی
-الشامل؛ حکیم ابن نفیس قرشی
 
منابع جدید :

-PDR for herbal medicine

-A Comprehensive Review of Apples and Apple Components and Their Relationship to Human Health

Nutritional quality and health benefits of chickpea (Cicer arietinum L.)_ a review. – PubMed – NCBI

-Cinnamon from the selection of traditional applications to its novel effects on the inhibition of angiogenesis in cancer cells and prevention of Al… – PubMed – NCBI

-Cinnamon_ a multifaceted medicinal plant. – PubMed – NCBI

-Parasiticidal and brine shrimp cytotoxicity potential of crude methanolic extract of rind of Punica granatum Linn against round worms and tape worms. – PubMed – NCBI

-Protective effect of Punica granatum peel and Vitis vinifera seeds on DEN-induced oxidative stress and hepatocellular damage in rats. – PubMed – NCBI

-Punica granatum cv. Dente di Cavallo seed ethanolic extract_ antioxidant and antiproliferative activities. – PubMed – NCBI

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید