نخود یکی از بهترین های دسته حبوبات است که به انواع مختلف می توان آن را مصرف نمود در ادامه به بیان خواص و ویژگی های گیاه نخود می پردازیم.

گیاه نخود چه خواص و فوایدی دارد؟

نخود دارای چند نوع مختلف است که همه انواع آن خواص درمانی و غذایی بالایی دارند.

اسامی گیاه در زبان های مختلف

نام فارسی: نخود

نام عربی: الحِمَص

نام انگلیسی: chick pea

نام علمی: Cicer arietinum

ویژگی های گیاه نخود

نخود، دانه میوه گیاهی یکساله است که ارتفاع گیاهان آن به ۴۰ سانتیمتر می رسد. نخود انواع زیادی دارد ولی سه نوع آن معروف تر است:

  • نخود بستانی مشهور به نخود
  • نخود وحشی
  • نخود سیاه

معرفی اجزاء گیاه

بوته گیاه نخود شامل برگ های کوچک و گل و پیله میوه آن و ساقه ای نازک می باشد.

برگ ها

برگ های گیاه نخود کرکدار و نسبتاً ضخیم اند و سطح مقطع آنها دایره شکل است. این برگها به صورت مرکب رشد می کنند و شامل تعدادی برگچه کوچک تقریباً بیضی شکل و کرکدار هستند که اغلب متقابل و گاه به صورت متناوب رشد می کند. ولی مجموعه این برگ ها همواره متناوب می رویند. کناره برگه های گیاه نخود دندانه دار است.

گل ها

گل های گیاه کوچک گاهی بنفش کمرنگ و گاه سفید هستند. هر گل شامل سه قسمت است صفحه ذوزنقه ای شکل و نسبتا صاف و دو گلبرگ کوچک میان صفحه ذوزنقه ای شکل.

میوه ها

میوه های گیاه نخود به صورت غلاف های کوچک نوک دار، کرک دار، تقریباً متوازی الاضلاع شکل و گاه مایل به بیضی گون وجود دارد. این غلاف ها ابتدا سبز رنگ هستند ولی پس از رسیدن کامل قهوه ای کمرنگ می شوند. درون هر غلاف معمولاً یک یا دو دانه نخود وجود دارد.

دانه ها

دانه های نخود متورم، گاه مایل به کروی شکل، گاه مایل به مکعب شکل، قهوه ای کمرنگ، مات، نوک دار و نسبتاً درشت هستند. سطح خارجی دانه های نخود چروکیده و دانه های نخود سیاه از گونه های دیگر کوچکتر هستند.

لپه

به قسمت های جدا شده و خشک شده بعضی از انواع نخود لپه می گویند.

نخودچی

نخود بوداده به نخود چی مشهور است.

تشابه و تقلب

گل گیاه نخود به گل گیاه شنبلیله گاودانه و عدس شبیه است.

 محل رویش نخود 

ترکیه عراق هند پاکستان اتیوپی، مکزیک، پرو، شیلی، آرژانتین و ایران در استان های آذربایجان شرقی آذربایجان غربی زنجان کردستان لرستان کرمانشاه ایلام همدان مرکزی چهارمحال و بختیاری کهگیلویه و بویراحمد خراسان اصفهان فارس و کرمان است.

اجزای مورد استفاده و مشتقات نخود چیست؟

از دانه میوه و روغن آن استفاده می شود.

طبیعت نخود چیست؟

طبیعت نخود در درجه اول گرم و خشک است روغن نخود در درجه سوم گرم و خشک می باشد .

نخود چه خواصی دارد؟

تقویت باه، ادرار بول، تولید خون صالح .

نخود ملین، مقوی حرارت غریزی، مقوی ریه، مقوی کمر، مسمن( چاق کننده) و مشهی( اشتها آور) است. نخود وحشی باز کننده گرفتگی های کبد و طحال و کلیه و پاک کننده ‌ی بدن می باشد.

خواص نخود سیاه چیست؟

باز کننده گرفتگی های کبد و محلل( از بین برنده) ریاح و بادها در بدن است. خاصیت تریاقیت ( ضد سموم) دارد و از نظر خاصیت قوی تر از انواع دیگر دارد.

روغن نخود نفوذکننده ي قوی، مقوی مو، مبهی، مسکن درد دندان و لثه است.

فواید نخود چیست؟

  • نخود غذاییت زیادی دارد خوردن نخود پخته شده برای رفع بواسیر دموی مجرب است.
  • خوردن نخود بین غذا باعث هضم غذا می شود.
  • اگر مقداری نخود را مدتی در آب بخیسانید خوردن نخود آن و سپس نوشیدن آب خیسانده آن با مقداری عسل مبهی بسیار قوی است.
  • خوردن نخود پخته شده با شیر گاو تازه دوشیده شده یا آب به رفع گرفتگی صدا بر اثر خشکی کمک می کند به شرط آنکه با تب همراه نباشد.
  • اگر مقداری نخود را یک شب در سرکه بخیسانید، ناشتا خوردن آن قاتل کرم معده است به شرط آنکه آن روز از خوردن هر چیز دیگری پرهیز شود.
  • دمنوش نخود با کمی نمک مقطع فضولات لزج، مفتح سدد و مدر بول است و درد سینه و زخم ریه را التیام می بخشد.
  • خوردن هلیم نخود به همراه سرکه و نشستن در آب دم کرده نخود منقی رحم و مخرج کرم شکم است و بیماریهای مقعد را بهبود می بخشد.
  • ضماد نخود بخشی برای رفع بیماری های پوستی و ورم بیضه مفید است هم چنین باعث تغذیه زخم های سرطانی می شود.
  • نخود سیاه برای  استسقاء، یرقان و جذام  مفید می باشد.

مصلحات و تدابیر نخود چیست؟

زیره، شوید و گلقند برای دفع ریاح نخود. خشخاش برای زخم مثانه.

نوشیدن آب پس از خوردن نخود بسیار مضر است

جایگزین نخود چیست؟

جایگزین نخود برای خاصیت باه لوبیا می تواند باشد.

****

منبع: برگرفته از کتاب علم الادویه مفردات نوشته سید محمدعلی سید نظری

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نظارت محتوایی و علمی مطالب: دکتر عطیه سادات دانش پزشک متخصص طب ایرانی

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید