امروزه با توجه به ماشینی شدن زندگی، استفاده از مواد غذایی آماده و بسته بندی و فریز شده بسیار رواج یافته است. در حالی که این مواد غذایی برای بدن بسیار مضر بوده و زمینه ساز بروز بیماری‌های مختلف از جمله سرطان هستند. در ادامه به برخی از مواد غذایی آسیب رساندن به بدن که باید به تدریج از سبد غذایی خانواده حذف شده و با مواد مفید جایگزین گردد اشاره می‌شود.

مواد غذایی صنعتی مضر برای بدن و جایگزین های مفید و سالم آنها کدام است؟

امروزه بسیاری از مواد غذایی به صورت به روز شده و صنعتی شده عرضه می شود، گرچه مصرف این گونه خوراکی ها برای بسیاری از خانواده ها متداول شده اما اثرات سوء آن به صورت بروز بیماری های مختلف، چاقی، بلوغ زودرس، سرطان ها و… در سنین مختلف مشاهده می شود. این مواد غذایی در چند گروه اصلی قرار می گیرند:

الف: غذا و پخت و پز

اولین مورد مواد غذایی مضر، در پخت و پز غذاهای روزانه می باشد.

۱) روغن ها

نوع مضر آن: مصرف دائمی و مداوم انواع روغن نباتی صنعتی برای بدن زیان آور است.

جایگزین مفید: جایگزین آن، انواع روغن های طبیعی مناسب برای پخت و پز مانند روغن زیتون، روغن کنجد، روغن ذرت، روغن آفتابگردان طبیعی می باشد. به غیر از این مصرف روغن های حیوانی نیز توصیه می شود .

۲) نوع پخت غذاها

نوع مضر: امروزه مصرف غذاهای سرخ کرده و پر چرب بسیار متداول شده است.

جایگزین سالم: مصرف غذاهای بخارپز یا آب پز جایگزین خوبی برای غذاهای چرب است. کبابی کردن مواد غذایی، پختن آن ها در فر و استفاده از طعم دهنده های سالم مانند انواع ادویه ها می تواند به پخت غذایی به مراتب خوش طعم تر از غذاهای سرخ شده کمک کند.

۳) گوشت های صنعتی

نوع مضر: مرغ و تخم مرغ ماشینی. امروزه با رشد جمعیت و افزایش نیاز های غذایی، به دلیل نیاز به سرعت بالای ارائه محصولف محصولات کیفیت اصلی خود را از دست می دهند. از جمله این محصولات، گوشت مرغ است. مرغ در مرغداری ها بدون تابش نور مستقیم خورشید رشد داده می شود و برای تسریع در روند رشد از هورمون ها استفاده می گردد که مصرف این نوع گوشت ها در بلند مدت باعث ایجاد آسیب ها و بیماری های متعدد می گردد.

نوع مفید: مرغ و تخم مرغ طبیعی و گوشت پرندگان دیگر مانند بلدرچین و کبک.

۴) نوع نگهداری از مواد غذایی

نوع مضر: غذاهای فریز شده. امروزه فریز کردن انواع سبزی ها و گوشت ها، حبوبات پخته و حتی غذاهای کاملا پخته شده در بسیاری از خانه ها مرسوم شده است و دلیل این کار کم کردن زمان مورد نیاز برای آماده سازی غذاها می باشد.

 نوع مفید و سالم: مواد غذایی تازه و سبزیجات تازه یا خشک شده.

۵) فست فود ها

نوع مضر: انواع فست فودها، غذاهای آماده و سوسیس و کالباس

نوع سالم آن: گوشت طبیعی و غذاهای سنتی. امروزه بسیاری افراد سعی در آماده سازی فست فودها به روش خانگی دارند.

۶) غلات

نوع مضر: غلات تصفیه شده و سبوس گرفته، نان های حجیم بدون سبوس

نوع مفید: آرد و نان های سبوس دار

۷) ترشیجات

نوع مضر: ترشیجات و سرکه صنعتی

نوع مفید آن: گرچه به طور کلی در طب ایرانی مصرف زیاد و مداوم ترشی ها توصیه نمی شود اما در صورت تمایل به مصرف این خوراکی ها توصبه می شود از ترشیجاتی که در منزل و با استفاده از سرکه خانگی تهیه می شوند استفاده شود.

ب: نوشیدنی ها

۱) نوشابه های صنعتی و حاوی قند 

نوع مضر: امروزه مصرف نوشابه ها و آبمیوه های صنعتی بسیار رایج شده است. در حالی که این مواد با داشتن مواد نگهدارنده و میزان زیاد قند همچنین استفاده از اسید های مضر برای بدن و رنگ های خوراکی برای استفاده بسیار نامناسب هستند.

جایگزین سالم: مصرف شربت ها و نوشیدنی های طبیعی مانند: شیر بادام، شربت عسل با آب لیمو ترش تازه، شربت خاکشیر با عرق بهار نارنج، سکنجبین و … . البته نکته مهم این است که عادت خوردن آب و شربت های شیرین بین غذا یا بلافاصله بعد از غذا به طور کلی باید از برنامه غذایی افراد حذف شود.

۲) نوشیدنی های سرد

نوع مضر: آب یا نوشیدنی هایی که در آن یخ انداخته شده است. گاهی این تصور پیش می آید که برای حفظ سلامتی باید آب و مایعات را گرم خورد. این یک تصور غلط و نادرست می باشد. در طب ایرانی خوردن نوشیدنی که به وسیله قطعه های یخ سرد شده باشد منع شده است اما خوردن آب و شربت های خنک که در یخچال خنک شده اند توصیه شده و برای رفع تشنگی مفید است.

نوع مفید: آب یا نوشیدنی های خنک شده در یخچال.

۳) طعم دهنده ها

نوع مضر: شیرین کننده های مصنوعی مانند شکر (گرچه شکر از چغندر قند تهیه می شود اما استفاده از مواد شیمیایی برای تغییر رنگ و افزایش کیفیت آن باعث شده است که شکر نیز در دسته مواد شیرین کننده مضر قرار بگیرد.

جایگزین سالم: برای جایگزین کردن شکر در خوراکی ها، از عسل و شکر سرخ می توان استفاده نمود.

۴) مصرف کافئین:

نوع مضر: مواد غذایی کافئین دار به میزان زیاد مانند قهوه و چای

روش مفید: استفاده از قهوه و چای به تدریج کم شده و دمنوش های گیاهی متناسب با مزاج جایگزین شود. دمنوش ها باید با توجه به مزاج فرد در نظر گرفته شود.

ج: تنقلات

۱) تنقلات

نوع مضر آن: مصرف تنقلات صنعتی مانند پفک،چیپس، آدامس و … . امروزه برای همه افراد به خصوص کودکان به یک پدیده طبیعی و معمول تبدیل شده است اما این مواد باعث ایجاد مشکلات متعدد گوارشی می گردد.

جایگزین مناسب تنقلات صنعتی: خوراکی های مفید مانند: مویز، خرما، توت خشک، انجیر خشک، بادام، پسته و … .

۲) خشکبار

نوع مضر: مصرف خشکبار تیزابی که میتواند باعث ایجاد آلرژی ها و برخی بیماری های دیگر گردد.

نوع مفید: مصرف خشکبار طبیعی که با استفاده از حرارت یا نور خورشید خشک شده باشند و از مواد شیمیایی در تهیه انها استفاده نشده باشد.

 میوه و سبزیجات

نوع مضر: میوه جات و سبزیجات پرورشی. چون در تهیه این سبزی ها و میوه ها از کودهای شیمیایی و یا آبی که از ان برای خنک کردن دستگاه های صنعتی کارخانه های استفاده شده می تواند مولد بیماری گردد.

نوع مفید: مصرف میوه جات و سبزیجات ارگانیک و طبیعی توصیه می شود.

****

منبع: برگرفته از کتاب« آشنایی با مبانی طب ایرانی و اصول سالم زیستن (مجموعه کتب آموزشی بهورزان)» نویسندگان: «دکتر مریم مقیمی، دکتر فرشته فقیهی، دکتر ناهید جعفری، دکتر هستی ثنایی»

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید