سازمان بهداشت جهانی WHO، بهترین راه کنترل سرطان پستان را تشخیص زودهنگام آن می داند. با توجه به اینکه این بیماري از یک مرحله مخفی طولانی (حدود ۸تا ۱۰سال) عبور می کند، بنابراین با شناسایی و تشخیص توده در مراحل اولیه، می توان جان بیمار را از مرگ زودرس نجات داد. متاسفانه در ایران، مبتلایان به سرطان پستان در %۵۰موارد در مراحل پیشرفته بیماري مراجعه می کنند، به همین دلیل لزوم تشخیص زودهنگام و استفاده زا روش های غربالگری سرطان حائز اهمیت می باشد.

غربالگري سرطان پستان چیست؟

غربالگري، فرآیندي است که در آن یک آزمایش بالینی براي جمعیت بدون علامت اما در معرض خطر بیماري، به کار برده می شود تا سرطان، قبل از بروز علایم بالینی تشخیص داده شود.

چه روش هایی برای غربالگری سرطان پستان وجود دارد؟

به منظور تشخیص زودهنگام سرطان پستان در بیماران بدون علامت، استفاده از روش هاي ذیل برای غربالگری سرطان پستان توصیه شده است:

  1. خودآزمایی پستانBSE؛
  2. معاینه بالینی پستان CBE؛
  3. ماموگرافی
  4. اولتراسونوگرافی
  5. تصویربرداري رزونانس مغناطیس MRI

معرفی انواع روش های تشخیص سرطان پستان: 

۱: خودآزمایی پستان BSE 

همه زنان باید با ظاهر پستان هایشان آشنا باشند و بتوانند پستان ها را جلوي آینه مشاهده کرده و معاینه کنند و هر تغییري را بلافاصله به پزشک خود گزارش کنند. هرچند که انجمن سرطان آمریکا، دیگر توصیه به انجام BSE ماهیانه براي زنان نمی کند و متخصصین اعتقاد دارند که حداقل تأثیر را براي شناسایی سرطان پستان دارد. توده هاي پستان، ضرورتاً غیر طبیعی نیستند و براي زنانی که سیکل قاعدگی دارند، این توده ها می توانند با سیکل قاعدگی ظاهر و ناپدید شوند .

۲: معاینه بالینی پستانCBE

براي زنان بدون علامت در دهه ۲۰و ۳۰زندگی، توصیه می شود که بررسی پستان، قسمتی از یک بررسی منظم سلامتی حداقل هر ۳سال یکبار باشد. براي زنان ۴۰ساله و بیشتر، CBEسالیانه می تواند مکمل مهمی براي ماموگرافی باشد؛ به دلیل اینکه درصد کمی از سرطان ها ممکن است توسط ماموگرافی شناسایی نشود. به طور ایده آل، زنان باید CBEرا به فاصله کوتاهی قبل از ماموگرام سالیانه داشته باشند.

در CBE، پزشک پدهاي انگشت را براي احساس ملایم پستانها به کار میبرد و پستان ها را با توجه مخصوص به قوام، محل هر توده، اینکه توده به پوست چسبیده یا به بافت هاي عمقی تر و نیز نواحی زیر بغل بررسی می کند.

نکته: یک مطالعه نشان داد که CBEبه اضافه ماموگرافی، حساسیت بیشتري از ماموگرافی به تنهایی دارد که البته میزان مثبت کاذب بالاتري هم دارد .

۳: ماموگرافی

ماموگرافی، اغلب ولی نه همه سرطان هاي پستان بدون علامت در زنان را شناسایی خواهد کرد و حساسیت آن براي زنان با بافت پستان متراکم کمتر است که تکنولوژي هاي جدید مانند ماموگرافی دیجیتال، پیشرفت هاي نویدبخشی را براي زنان با بافت پستان متراکم ایجاد نموده است.

ماموگرافی، یک فرآیند با دوز پایین اشعه X است که خطر ضرر اشعه در آن حداقل است و رؤیت ساختارهاي داخلی پستان را ممکن می سازد. انجمن سرطان آمریکا، توصیه می کند که زنان، در شروع سن ۴۰سالگی، یک ماموگرام سالیانه داشته باشند.  مطالعات برنامه هاي غربالگري ماموگرافی مدرن در اروپا نشان داد که با ماموگرافی، خطر مرگ ناشی از سرطان پستان، بیش از یک سوم کاهش می یابد.

غربالگري ماموگرافی مانند سایر آزمایش هاي غربالگري، %۱۰۰ مؤثّر نیست و محدودیت هایی مانند نتایج مثبت کاذب نیز دارد. اما برخلاف محدودیت هاي آن، مؤثّرترین روش در شناسایی سرطان پستان، چندین سال قبل از پیشرفت علائم فیزیکی در نظر گرفته می شود.

ماموگرافی، بعضی اوقات منجر به بررسی هاي بیشتر مانند نمونه برداري می شود. در حالی که سرطانی وجود ندارد که به عنوان نتایج مثبت کاذب نامیده می شود.

 نشان داده شده است که میزان نتایج مثبت کاذب در زنان جوان، تقریباً دو برابر زنان ۵۰سال و بیشتر است و خطر داشتن نتیجه مثبت کاذب در غربالگري ماموگرافی، با افزایش سن کاهش می یابد؛ 

۴: اولتراسونوگرافی

مهم ترین استفاده اولتراسونوگرافی پستان، در ارزیابی آسیب هاي مشکوك یافت شده در غربالگري ماموگرافی و معاینه فیزیکی است که با ماموگرافی شناسایی نشده است. برخی مطالعات پیشنهاد کرده اند که اولتراسوند، ممکن است در شناسایی موارد سرطان به همراه ماموگرافی به ویژه وقتی زنان داراي پستان با بافت متراکم باشند، مفیدتر باشد؛ البته احتمال نتایج مثبت کاذب هم بالا می رود. اما استفاده از اولتراسوند به جاي ماموگرام براي غربالگري سرطان پستان توصیه نمی شود .

 ۵: اِم. آی. آر (MRI) Magnetic resonance imaging

MRI حساسیت بیشتري از ماموگرافی دارد و می تواند اطلاعات اضافی در مقایسه با ماموگرافی فراهم کند. مطالعات پیشنهاد  می کند که این گزینه باید به عنوان ابزار غربالگري در زنان پرخطر به دلیل بافت پستان متراکم، شرح حال خانوادگی و… به کار رود.

در پایان باید تاکید نمود توجه به عوامل مستعد کننده بدن در ایجاد سرطان ها و رفع و دروی از این عوامل یکی از مهم ترین راه ها در پیشگیری از ابتلا به انواع سرطان ها می باشد و شناخت راه های غربالگری سرطان در مرحله بعدی اهمیت قرار دارد.

****

منبع: برگرفته از مقاله «سرطان پستان یک بیماری قابل پیشگیری» نویسندگان: زویا طاهرگورابی، میترا مودي، بهزاد مصباح زاده

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید