یکی از بهترین نوشیدنی ها چه برای رفع انواع تشنگی (اعم از تشنگی واقعی، تشنگی دروغین و یا غلبه حرارتی مانند تب) و چه برای درمان، سکنجبین است. برای آشنایی با خواص این نوشیدنی سالم و پر خاصیت سنتی ایرانی متن زیر را تا آخر بخوانید.

واژه سکنجبین به چه معناست؟

سکنجبین ظاهرا «سک انگبین» یا «سرکه انگبین» بوده است. «سِک» در فارسی به معنای سرکه بوده چنانکه به آش سرکه در ادبیات فارسی « سِک با» گفته می شود و انگبین برای عسل اصطلاح می شده زیرا سابقا و قبل از کشف شکر از گیاهان، سکنجبین را با عسل درست می کردند.

مواد تشکیل دهنده سکنجبین چیست؟

سکنجبین از ترکیب سرکه با عسل، شکر یا نبات به دست می آید و بنا بر نوع مشکل بیمار، نسبت ترکیب این دو ماده متفاوت خواهد بود و یا ماده دیگری به آن افزوده می شود. به همین دلیل تنوع زیادی دارد و حکما در طب خود تا ۱۲۶۰ نوع سکنجبین را ذکر کرده اند؛

انواع سکنجبین بر چه اساسی تهیه و استفاده می شوند؟

بسته به اینکه برای چه نوع مزاجی مصرف می شود و برای درمان چه نوع بیماری به کار می رود ممکن است با سرکه، تمر هندی، آب نارنج، آب لیموترش، سیب ترش، گلابی ترش و یا به ترش تهیه شود و از نظر شیرین ممکن است با عسل، دوشاب انگور، شیره خرما و … شیرین گردد و در هر یک از موارد و ترکیبات فوق با نسبت های مختلف بسته به اینکه بخواهند ترش یا شیرین باشد درست می شود.مانند:

  • سکنجبین ساده (شکری)
  • عسلی،
  • سَفَرجَلی (حاوی آب به)
  • عُنصلی،
  • رمّانی (حاوی آب انار ترش و شیرین)و…

سکنجبین مناسب هر مزاج چیست؟

اگر سرکه و عسل مساوی گرفته شود نوشیدنی مایل به سردی درست می شود که برای تقویت کبد، معده و انواع تب ها ور رفع تشنگی مفید است. در مورد مزاج های معتدل ممکن است مقدار عسل ۲ برابر سرکه یا بیشتر باشد تا نوشابه معتدلی حاصل شود و اگر در نظر باشد برای مزاج های گرم تهیه شود سرکه آن بیشتر و اگر برای مزاج های سرد باشد عسل آن خیلی بیشتر در نظر گرفته می شود و همچنین در مورد بیماری های مختلفی که در نظر است با سکنجبین درمان شوند بسته به نوع بیماری به سکنجبین تخم گیاهان سرد و یا تخم گیاهان گرم نیز اضافه می شود.

ویژگی های سکنجبین ترش چیست؟

سکنجبین اگر بسیار ترش نباشد بهتر است. سکنجبین ترش با این که اثر درمانی اش سریع ظاهر می شود ولی احتمال ضرر آن نیز بیشتر است. سکنجبین ترش برای سرفه و خراش دستگاه گوارش مضر است. برای دفع مضرات سکنجبین، مصرف ماءالشعیر طبی توصیه می شود.

مواد لازم:

سرکه: ۲ واحد

عسل: ۵ واحد

آب ۴ واحد یا آنقدر که لازم باشد با توجه به غلظتی که مورد نظر است.

طرز تهیه:

ابتدا هر سه جزء را مخلوط کرده، بجوشانید و کف آن را بگیرید تا به یک چهارم برسد و به قوام آید و عده ای معتقدند آن قدر بجوشانید تا یک پنجم مخلوط باقی بماند.

طرز تهیه سکنجبین به روشی دیگر:

سرکه: ۱ واحد

عسل خوب خالص: ۲ و نیم واحد

آب: بر حسب اینکه بخواهد با چه غلظتی تهیه شود در نظر گرفته می شود.

آماده کردن آن مثل روش قبل است، مخلوط را بجوشانید و کف آن را بگیرید تا قوام آید.

روش دیگر:

در نسخه دیگری مقدار سرکه ۱ واحد و مقدار عسل ۵ واحد گرفته شده است. بدیهی است در خواص درمانی آن ها تفاوت خواهد بود.

خواص سکنجبین ساده چیست؟

  • برای تسکین عطش
  • باز کردن انسداد عروق
  • رفع سردرد گرم
  • تقویت معده و کبد
  • ناراحتی های طحال

نکته:

  • در تهیه سکنجبین حتما از سرکه های طبیعی استفاده شود.

 

****

منبع: برگرفته از کتاب های «اصول خوردن و آشامیدن» نویسندگان: دکتر سمیه فتحعلی، دکتر فاطمه مرادی، دکتر فاطمه علیزاده» پزشک و دستیار دکتری تخصصی طب ایرانی

و کتاب «تغذیه در طب ایرانی و اسلامی » نویسندگان: «دکتر غلامرضا کردافشاری، دکتر حوریه محمدی کناری، دکتر سید سعید اسماعیلی، دکتر مریم مقیمی» پزشک متخصص طب ایرانی

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید