“سوء هضم در طب سنتی”

به نقل از دکتر مهدی پاسالار:
بیماری های گوارشی در میان شایع ترین بیماری‌ها در رده بندی جهان قرار داشته و بخش عظیمی از منابع نظام سلامت رازبه خود اختصاص می‌دهد. سوء هاضمه‌ی عملکردی یا به تعبیر حکمای طب سنتی ایرانی سوء الهضم، به اختلال عملکرد معده و دستگاه گوارشی اطلاق می‌شود؛ به نحوی که فرایند هضم به خوبی انجام نمی‌یابد و در نتیجه محصول هضم معدی، شایستگی تبدیل شدن به خلط مناسب و تغذیه‌ی اعضای بدنی را ندارد. ضعف الهضم نیز به حالتی گفته می‌شود که غذا به سرعت از معده عبور نکرده و با توقفی بیش از زمان معمول، باعث سنگینی سر دل و ضعف گوارشی می‌شود.
در پزشکی نوین سوء هاضمه یا دیس‌پیسی، تعریفی متفاوت با معانی بالا دارد و برای تشخیص آن باید به مجموعه‌ای از علائم توجه ویژه کرد. شیوع بسیار بالای این عارضه باعث می‌شود تا پژوهش های متعددی برای شناخت و معرفی دارویی بی‌خطر و موثر در جریان باشد.
طب سنتی ایران برای رفع این مشکل شایع در بین بیماران، بر حسب آنکه علت چه باشد، درمان های متفاوتی را معرفی کرده است که اگر به تاخیر افتد، فساد هضم و علائم گوارشی بیشتری را در پی خواهد داشت. بنابر اعتقاد حکما، در صورتی که این فساد هضم درمان نگردد، می‌تواند عامل بیماری هایی چون سرطان یا پیسی و مانند آن شود.
سوء هاضمه می‌تواند ناشی از بدی کیفیت یا کمیت غذای مصرفی، مراعات نکردن تدابیر صحیح خوردن و آشامیدن یا پرداختن به اموری باشد که مانع تکمیل فرایند هضم می‌شوند؛ مانند حرکات شدید پس از صرف غذا یا بی‌خوابی طولانی مدت. در پزشکی نوین نیز علل مشابهی برای سوء هاضمه ذکر شده که در پیشگیری از ابتلا یا عود بیماری بسیار موثر است.
داروهای مختلفی برای درمان این اختلال گوارشی اشتفاده شده که نبودِ پاسخ مناسب و ایجاد عوارض دارویی باعث گردیده تا تمایل به فراورده‌های طبیعی و گیاهان دارویی بیشتر شود. شیرین بیان، زنجبیل، زنیان، فلفل قرمز، زعفران و … از جمله داروهایی هستند که در درمان سوء هاضمه استفاده می‌شوند؛ اما نکته‌ی مهم در طب سنتی برای درمان این اختلال، رعایت تدابیر تغذیه‌ای و اصلاح شیوه زندگی است که برخی از این موارد عبارتند از:

  1. پیشگیری از برهم خواری مواد غذایی مختلف.
  2. مصرف نکردنِ آب و مایعات از مدتی قبل از غذا تا ساعتی پس از اتمام صرف غذا.
  3. پرهیز از مصرف چای پررنگ، نوشابه و مایعات گازدار.
  4. جویدن کامل غذا و پرهیز از عجله در هنگام صرف غذا.
  5. تمرکز کامل به غذا در هنگام غذاخوردن. (پرهیز از تماشای تلویزیون، بازی با تلفن همراه، خواندن روزنامه و …)
  6. حرکت معتدل پس از پایان غذا و پرهیز از خوابیدن بعد از اتمام غذا خوردن.
  7. تنظیم زمان صرف غذا در وعده‌های غذایی.
  8. پرهیز از مصرف غذاهای ناسازگار با مزاج فرد. (مانند آش و سوپ که در برخی افراد باعث سوء هاضمه می‌شوند)
  9. مصرف برخی مواد مقوی معده که عملکرد کلی گوارشی را بهبود می‌بخشد؛ مانند سیب، به، بالنگ و …

***

منبع: کتاب مقدمه‌ای بر روش های درمان در طب سنتی ایران

تنظیم: سینا جوانبخت

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید