از دیدگاه طب سنتی ایران بسیاری از بیمار­ی­هایی که در قسمت­های مختلف بدن ایجاد می­شود می­تواند به نوعی ناشی از خوردنی­ها، آشامیدنی­ها، اختلالات و بیماری­های سیستم گوارش باشد. بنابراین بیماری­های معده به عنوان یکی از مهم­ترین و موثرترین اعضای دستگاه گوارش از اهمیت خاصی برخوردار است. درد معده یکی از این بیماری­هایی است که شرایط و راه های درمان درد معده در طب سنتی ایران با توجه به کیفیت درد و ارتباط با غذا خوردن و سایر علائم به خوبی تبیین شده است.
اهمیت معده در طب سنتی ایران
معده در مکتب طب سنتی ایران از جایگاه ویژه ای برخوردار است، وقتی عملکرد آن خوب و طبیعی باشد سود آن به تمامی بدن می رسد و برعکس در صورت عملکرد نامناسب زمینه ساز آسیب به تمامی اعضای بدن می­شود.
علائم بیماری های معده
۱: احساس پری در معده: در هنگام غذا خوردن احساس ناخوشایند سنگینی با یک وعده غذای معمولی در معده است.  
۲: سیری زودرس: فرد بسیار زود و تقریبا بلافاصله بعد از شروع غذا خوردن دچار احساس پری معده می­گردد.
۳: درد سر دل
۴- سوزش سر دل
۵- نفخ در قسمت بالایی شکم: احساس ناخوشایند سفتی و فشار در ناحیه سر دل
۶: حالت تهوع
۷: استفراغ
۸: آروغ زدن
علل درد معده
در طب سنتی ایرانی تمرکز دردهای مرتبط با معده بیشتر در محل انتهایی مری و ابتدای معده یا دهانه معده است. از نظر حکمای طب سنتی چون دهانه معده به درد حساس­تر است علائم در این ناحیه متمرکز است و نشانه­هایی ایجاد می­نماید که درد معده «وجع المعده» خوانده می­شود. اگرچه درد معده می­تواند در قسمت­های دیگر آن مانند انتهای معده نیز وجود داشته باشد ولی محل احساس درد می­تواند در ناحیه سر دل یا در ناحیه چپ طحال حس شود. اگر درد معده در قسمت دهانه معده احساس گردد به علت مجاورت آن با قلب اکثر مردم آن را با درد قلبی اشتباه می­گیرند و به همین دلیل به درد شدید دهانه معده درد قلبی نیز گفته شده است.
اهمیت درمان درد معده
چون معده عضو مشارک و محل طبخ غذاست و آسیب آن به اعضای دیگر سرایت میکند و موجب مشکلات مهم میگردد در درمان آن سهل انگاری  روا نمی­باشد. زیرا ممکن است به سبب مشارکت با قلب و کبد باعث آسیب جدی به بدن و حتی مرگ شود.
روش­های درمانی موثر در کاهش درد معده
از روش های موثر کلی درمان معده میتوان به موارد زیر اشاره نمود
۱: پرهیز از غذاهای بادزا اگر علت مصرف غذاهای نفاخ و ایجاد ریح باشد.
۲: گذاشتن بادکش آتشی ( محجمه ناری) به طوری که تمام قسمت فوقانی شکم از بالای ناف را در برگیرد.
۳: نوشیدن سکنجبین با گلاب یا آب گرم در تسکین بیشتر درد ها موثر است.
۴: به نقل از جالینوس (خوردن پوست داخلی سنگدان خروس ) تسکین دهنده درد معده است.
۵: مالیدن داروی ترکیبی (دارچینی و زنجبیل با عسل، روغن صمغ بنه و…) بر معده با تجویز پزشک متخصص طب ایرانی در انواع درد اثر مفیدی دارد.
۶: خروج مواد زائد از بدن بر حسب مزاج بیمار
۷: در موارد درد شدید، گذاشتن اسفنج نمناک با سرکه­ ی گرم روی معده موجب تسکین درد می شود.
درمان های اختصاصی نیز برای علت های مختلف درد معده در منابع طب سنتی ایرانی بیان شده که با توجه به محل درد و تشخیص علت آن داروی اختصاصی توسط پزشک تجویز میگردد.
ضعف معده
از بیماری­های دیگر معده، ضعف معده است. ضعف معده آن است که غذا مدت زمانی بیش از حد معمول در معده بماند و حرکت آن به سوی روده ها کند شود. علائم ضعف معده احساس سنگینی و کشیدگی در معده است و بعضا آروغ، بوی غذای خورده شده را می­دهد. زیر ادر ضعف معده قوت هاضمه معمولا ضعیف می­شود و معده غذا را به خوبی هضم نمی­کند.
درمان ضعف معده
۱: تقویت معده با داروهای مقوی معده (انواع جوارشات)
۲: خوردن عسل و استفاده از گشنیز در داخل غذا
۳: با فاصله و اندک اندک خوردن غذا
۴: خودداری از حرکت بعد از غذا
۵: مصرف گیاهان مقوی هضم مانند انیسون ، زیره و…
۶: اگر علت درد معده تجمع اخلاط باشد. اولین اقدام پاک سازی و سپس مصرف مواد مقوی معده خواهد بود.  
در پایان باید توجه داشت که وجود دلایل متعدد درد معده در منابع طب سنتی و لزوم توجه دقیق به علائم هر کدام در جهت درمان صحیح بیماری، درمان­ های بیان شده با تجویز پزشک طب سنتی و بعد از ارزیابی دقیق بیماری برای بیمار تجویز می گردد.
***
 
منبع: برگرفته از مقاله «مروری بر علل درد معده در طب سنتی ایران» محمدرضا حاجی حیدری و همکاران
 
 

تشخیص علمی مزاج »»»پرسشنامه تعیین مزاج دکتر مجاهدی

بیشتر بخوانید »»»مروری بر توصیه های حفظ سلامت معده در پزشکی ایرانی

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید