یکی از مشکلاتی که امروزه کودکان ایرانی به ویژه دختران را تهدید می‌کند شیوع چاقی و اضافه وزن در دوران بلوغ است. اهمیت این موضوع به اندازه ای است که سالانه همایش های متعددی برای بررسی راه های کنترل چاقی کودکان توسط گروه های تخصصی پزشکی برگزار می گردد که صد البته نقش والدین و آگاهیشان در این زمینه بسیار موثرتر است.

رابطه بلوغ و چاقی

تحقیقات نشان می دهد در بیست سال گذشته تعداد کودکان مبتلا به چاقی ۲۰ برابر شده است در پژوهشی که توسط دکتر ربانی و همکارانشان انجام شده، هزار دختر ایرانی با متوسط سنی ۱۰ سال که علائم بلوغ در آن ها شروع شده بود مورد بررسی قرار گرفتند که متاسفانه دختران نوجوان در سن بلوغف ۱۴ درصد چاق تر شده بودند و این در حالی است که بر اساس استانداردهای پزشکی فرد در دوران بلوغ نباید چاق تر شود.

نظر طب سنتی در مورد چاقی در دوران بلوغ چیست؟

آموزه های طب سنتی ایران نیز دلالت بر همین موضوع دارد که نه تنها کودکان نباید در دوران بلوغ و به طور کل در دوران رشد و نمو چاق تر شوند بلکه به دلیل مصرف تدریجی رطوبت های بدنشان باید از وزن آنها نسبت به قد کاسته شود یعنی شاخص توده بدنی آنها کاهش یابد در نتیجه پدیده چاقی که با افزایش رطوبت های زائد در بدن همراه است خلاف سیر طبیعی رشد و نمو در کودکان محسوب شده و تعادل مزاج مورد نیاز برای بلوغ را برهم می زند.

رابطه بلوغ و رشد قدی و موضوع چاقی چگونه است؟

پدیده بلوغ با غلبه حرارت و سرعت در مصرف رطوبات بدن برای جهش رشد نمو آغاز می گردد و در این دوران که تعادل خاصی بین میزان حرارت و رطوبت مزاج نوجوان حاکم است شاهد جهش رشد قدی هستیم.
چاقی و به دنبال آن افزایش رطوبت های زائد بدن این تعادل مزاج مورد نیاز دوران بلوغ را بر هم زده از قوت حرارت و در نتیجه سرعت رشد و نمو می‌کاهد. متأسفانه کودکانی که در این دوران مشکل چاقی دارند دچار کاهش محسوس رشد قدی و مشکل کوتاهی قد می گردند.

تاثیر چاقی بر بلوغ زودرس

میزان چاقی در این دوران بر اساس شدت افزایش مواد زائد و رطوبت در بدن اثرات متفاوتی بر پدیده بلوغ دارد به طوری که چاقی خفیف که با افزایش اندک رطوبت همراه است قادر به سرکوب حرارت غالب دوران بلوغ نیست اما مواد مورد نیاز بیشتری برای پدیده بلوغ در اختیار بدن می‌گذارد و با تاثیر حرارت بر آنها پدیده بلوغ سریع تر می شود و در این شرایط شاهد بلوغ زودرس در نوجوان هستیم که از عوارض قطعی آن نیز کوتاهی قد است.

تاثیر چاقی کودک در بلوغ دیررس

زمانی که چاقی بیش از اندازه می شود و رطوبات زائد بدن به حدی می رسد که حتی حرارت مورد نیاز و بلوغ را تحت تأثیر قرار داده و اثر آن را سرکوب می کند در چنین شرایطی با پدیده بلوغ دیر رس یا کندی فرآیند بلوغ مواجه هستیم که آن هم عوارض خاص خودش را دارد این حالت مثل آب زیادی است که بر روی آتش شعله ور ریخته شود و آن را خفه کند.

چرا جلوگیری از چاقی کودک در دوران بلوغ اهمیت دارد؟

پس چاقی از هر نوعی چه نوع خفیف چه نوع شدید آن می‌تواند بلوغ را تحت تاثیر قرار داده و عوارض جبران ناپذیری را برای نوجوانان در پی داشته باشد زیرا فرصت بلوغ چیزی است که برای مدت محدود در اختیار انسان قرار می‌گیرد و در طول زندگی فرد این موقعیت تکرار شدنی نیست و وقایع بلوغ برای نوجوانان در تمامی دوران حیات ماندگار است.

چه کسانی بیشتر مستعد چاقی دوران بلوغ هستند؟

در این میان دختران که برخلاف پسران به طور ذاتی از لحاظ مزاجی تری یا رطوبت بیشتری دارند و میزان حرارت آنها نیز کمتر از پسران است از پدیده چاقی به ویژه در دوران بلوغ بیشتر آسیب می بینند آمارها نیز نشانگر این مطلب است که دختران چاق با مشکلات متعددی روبرو هستند.

تاثیرات منفی بلوغ زودرس چیست؟

نکته مهم این که بلوغ زودرس علاوه بر عوارض جسمی مانند کوتاهی قد و غیره پیامدهای فرهنگی و روانی منفی را برای دختر نوجوان به دنبال خواهد داشت زیرا در این شرایط نوجوان در سن پایین دچار تغییرات جسمی و تمایلات روانی متفاوت از همسالان خود می گردد که با توجه به حساسیت و رشد عقلانی نوجوان در این سنین وی را به شدت به لحاظ اجتماعی و فرهنگی آسیب‌پذیر می‌کند.

نقش والدین در کنترل چاقی نوجوانشان چیست؟

از این رو به والدین توصیه می شود وزن کودکشان را قبل از رسیدن به سن بلوغ کنترل کنند زیرا پایین نگه داشتن وزن مشکلات بلوغ به ویژه بلوغ زودرس و کوتاهی قد را کاهش می‌دهد. البته نباید کاهش دریافت مواد غذایی مورد نیاز نوجوان باشد که اثرات جبران ناپذیری خواهد داشت کنترل وزن در این سنین حساس حتما باید با مشورت پزشک انجام شود.

****

منبع: برگرفته از کتاب «بلوغ دختران در طب سنتی» نوسندگان: «دکتر الهام اختری، دکتر مریم ایرانزاد، دکتر سمیه ماهروزاده» پزشکان متخصص طب ایرانی «زیر نظر سودابه بیوس»

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

نظارت محتوایی و علمی مطالب: دکتر عطیه سادات دانش پزشک متخصص طب ایرانی

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید