در مورد مصرف آب و میزان آن صحبت های زیادی وجود دارد، اما بسیاری از توصیه ها مبنی بر مصرف زیاد آب در طب ایرانی پذیرفته شده نیست، در منابع طبی مطالب متعددی در مورد میزان مناسب خوردن آب، مواقع منع نوشیدن آب، همچنین وضعیت عطش دروغین یا تشنگی کاذب و همچنین مضرات مصرف زیاد آب یا به طور کلی (آداب آشامیدن آب) بیان شده است که در ادامه به بررسی این موارد می پردازیم:

۱: آیا خوردن روزانه مقدار زیادی آب از نظر طب ایرانی عامل سلامتی است؟

مدت‌ها گفته می‌شد و هنوز هم در برخی محافل گفته می‌شود که برای داشتن سلامتی، باید روزی ۸ لیوان آب بنوشید و از طرفی تبلیغات زیادی در رابطه با مصرف آب به صورت ناشتا انجام می‌شود اما این موارد در آموزه‌های طب ایرانی منع شده‌اند.

دلیل منع توصیه ها در مورد مصرف زیاد آب از سوی طب ایرانی چیست؟

هر فرد باید با توجه به شرایط ویژه خود دستورات مختلفی را انجام دهد و نمی‌توان به همه افراد این توصیه های یکسان را ارائه نمود. 

در صورت مصرف زیاد آب در فردی که مزاج سرد دارد چه اتفاقی می افتد؟

مصرف زیاد آب به خصوص در افراد با مزاج سرد و تر باعث ایجاد بیماری ها می گردد از جمله:

۱: سردی بدن و آسیب به کبد، قلب و …

کسی که مزاج سرد و تر دارد و صورت و بدنش به این میزان آب نیاز ندارد، با خوردن این مقدار آب دچار افزایش سردی و تری می‌شود مخصوصاً اگر صبح ناشتا آب سرد بنوشد زیرا معده خالی است و سردی آب به راحتی به جرم معده و از آنجا به کبد و قلب سرایت می کند و تکرار این امر به مرور باعث سردی کبد معده قلب پس از مدتی سردی مغز خواهد شد در نتیجه سوخت و ساز بدن مختل می‌شود.

۲: چاقی و عدم تاثیر رژیم های لاغری

برای مثال فردی که با شکایت چاقی مراجعه نموده در شرح حال مشخص شده است ایشان برای کمک به کاهش وزن روزی بیش از پانزده لیوان آب می خورد، همچنین این فرد دچار غلبه سردی و تری بود و علی‌رغم رژیم‌های مختلف موفق به کاهش وزن نمی شد، بنابراین متخصص طب ایرانی به ایشان توصیه نمود کهدر کنار اقدامات ساده دیگر مصرف آب را کاهش دهد پس از مدتی چاقی ایشان تعدیل شده و  احساس سبکی و کاهش وزن ایجاد شد.

۲: چه زمان هایی برای مصرف آب مناسب نیست؟

در مورد موراد منع مصرف آب در منابع طبی موارد زیر مطرح شده است:

  • بین غذا و تا یک ساعت بعد از آن
  • در حالت ناشتا
  • خوردن آب بسیار سرد به مقدار زیاد در هوای بسیار گرم
  • بعد از حرکات ورزشی شدید
  • بعد از نزدیکی جنسی
  • بعد از استحمام
  • بین خواب و بعد از خواب
  • آب گرم بعد از غذای شور
  • آب سرد بعد از غذا های شیرین
  • بعد از خوردن میوه ها

عادات غلطی که با تغییر سبک زندگی امروزی ایجاد شده است در زمینه مصرف آب، چیست؟

همانطور که ملاحظه می‌شود برخی از این موارد منع شده امروز بسیار رایج است ورزشکاران همیشه در حال ورزش آب زیادی می باشد افراد بسیاری از خواب برخاست درب یخچال را گشوده و مقدار زیادی آب سرد می نوشند یا همان طور که گفته شد برخی صبح ناشتا آب سرد می آشامند.

توصیه های طبی برای رفع عادات غلط نوشیدن آب چیست؟

  1. در این زمان ها از جمله در حین ورزش اگر تشنگی واقعی دست می دهد فرد باید مقدار کمی آب را در دهان مضمضه کرده به آرامی فرو دهد به این شکل علاوه بر کاهش حجم آب مصرفی آب دیگر سر نخواهد بود.
  2. مصرف کمی آب داغ در حالت ناشتا خصوصاً در سفرهای زمستانی ممکن است برای برخی افراد توصیه می‌شود.
  3. افرادی که بدنشان حرارت زیادی دارد و یا مزاج گرم و خشک دارند ممکن است عطش زیادی داشته باشند این افراد نیز بهتر است از خوردن آبی که با یخ سرد شده پرهیز کنند ولی می‌توانند در صورت تشنگی آب خنک می نمایند.

۳: تشنگی دروغین یا عطش کاذب چیست؟

موارد زیادی پیش می آید که به دنبال احساس تشنگی آب فراوان نوشیده می شود اما احساس تشنگی فروکش نمی‌کند این نوع تشنگی را «عطش کاذب یا تشنگی دروغین» می‌نامند. این حالت معمولاً به دنبال مصرف مواد غذایی غلیظ، بسیار چرب یا لزج و یا در صورت وجود خلط غیر عادی در معده ایجاد می‌شود در این حالت باید از نوشیدن آب سرد پرهیز کرد و اقدامات زیر را پیش گرفت:

  • صبر بر تشنگی در حد امکان
  • نوشیدن آب داغ
  • نوشیدن آب عسل
  • خوردن مربا زنجبیل (مخصوصاً اگر تشنگی ناشی از خوردن مواد لزج مثل ماهی باشد.)

نکته: در صورت عدم بهبود یا طولانی شدن این مشکل مراجعه به پزشک متخصص طب ایرانی برای تشخیص و درمان ضروری است.

 ۴: مضرات مصرف آب زیاد چیست؟

 نوشیدن آب بیش از نیاز بدن و بدون احساس تشنگی حقیقی به طور مداوم احتمال بروز عوارض زیر را به دنبال دارد:

  • سستی و ضعف اعصاب
  • ضعف معده
  • ضعف کبد
  • بد رنگی پوست صورت بدن
  • فراموشی کند ذهنی
  • نزله ها
  • ورم دست و پا و زیر چشم
  • آسیت

****

منبع: برگرفته از کتاب «پاسداشت تندرستی با پزشکی ایرانی» نویسندگان:« دکتر ریحانه معینی و دکتر نرجس گرجی» پزشک متخصص طب ایرانی

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید