عدس دانه میوه گیاهی علفی و یکساله است که ارتفاع آن آن به سی سانتی متر می رسد. گیاه عدس جزء حبوبات پر مصرف است، گونه های زیادی دارد گونه معروف‌تر است عدس سبز و عدس قرمز معروف به دال عدس.

عدس چیست؟

عدس، مَرجو، مَرجُمَک و به فارسی تاجیکستان نسک (نام علمی: Lens esculinaris)، گیاهی کوچک شبیه به نخود و دانهٔ آن از دانه‌های خوراکی (حبوبات) است که معمولاً در خاک‌های فقیری که برای کاشت دیگر محصولات مناسب نیست، کاشته می‌شود. عدس در انواع و رنگ‌های گوناگونی وجود دارد که عدس قهوه‌ای، سبز، نارنجی از آن جمله‌اند.

ویژگی های گیاه عدس چیست؟

ساقه های گیاه عدس : نازک و کرک دارند و سطح مقطع شان مربعی شکل و گاه چند ضلعی است، نوک این ساقه ها پیچک دارد.

برگ های گیاه عدس: کوچک، بیضی شکل کمی کرکدار و گاه نوک دارند که بدون دمبرگ و به صورت متقابل رشد می کند.

گل های گیاه عدس: کوچک هستند و هر گل سه گلبرگ دارد یکی از این گلبرگ ها بزرگتر و شبیه صفحه سفید رنگ و مایل به ذوزنقه ای شکل است و روی آن رگه های بنفش دیده می‌شود و دو گلبرگ دیگر کوچکتر و کاملاً سفید هستند و میان گلبرگ بزرگتر روبروی یکدیگر قرار گرفت رفتند.

میوه های گیاه عدس: به صورت غلاف های کوچک، نازک، کمی پهن و ذوذنقه ای شکل اند و معمولا درون هر غلاف دو عدس وجود دارد.

غلاف های عدس: ابتدا سبزرنگ و پس از رسیدن کامل قهوه ای روشن می شوند. دانه عدس سبز دایره ای شکل، پهن و نسبتا نازک است و پوسته ای سبز کمرنگ یا قهوه ای کم رنگ دارد. ولی مغز آن زرد کمرنگ است .

دال عدس: قرمز مایل به نارنجی و از عدس سبز کوچک تر است.

بهترین عدس کدام است؟

مغزی کم رنگ و دانه هایی درشت دارد، زودپز است و آب را سیاه نمیکند.

در هر صد گرم عدس خشک، چند ماده مغذی وجود دارد؟

  • ۲۲/۶ گرم پروتئین
  • ۷۹ گرم کلسیوم
  • ۳۷۷ میلی گرم فسفر
  • ۶/۸ میلی گرم آهن
  • ۷۹۰ میلی گرم پتاسیم
  • ۱ میلی گرم آرسنیک
  • ۶۰ واحد بین المللی ویتامین A
  • ۰/۳۷ میلی گرم ویتامین b1
  • ۰/۲۲ میلی گرم ویتامین b2
  • ۲ میلی گرم ویتامین b3

در هر صد گرم عدس پخته شده چه مواد مغذی وجود دارد؟

  • ۲۵ گرم کلسیوم
  • ۱۱۹ میلی گرم فسفر
  • ۲/۱ میلی گرم آهن
  • ۲۴۹ میلی گرم پتاسیم
  • ۲۰ واحد بین المللی ویتامین A
  • ۰/۰۷ میلی گرم ویتامین b1
  • ۰/۰۶ میلی گرم ویتامین b2
  • ۰/۶ میلی گرم ویتامین b3

طبیعت عدس چیست؟

پوست آن در درجه اول گرم و خشک است، مغز عدس در درجه اول سرد و خشک است.

خواص عدس کدام است؟

از عدس می توان برای درمان بیماری های سینه، ریه و سرفه ، مشکلات معده و … استفاده کرد.

روش های مصرف عدس برای مصارف دارویی چگونه است؟

برای مصرف عدس به صورت خوراکی روش های مختلفی وجود دارد و خوراکی های متنوعی از این دانه تهیه می شود که از محبوب ترین آن ها عدس پلو و عدسی است اما به غیر از روش های خوراکی، روش های تهیه عدس به صورت دارویی نیز متعدد است که در ادامه به آن اشاره می شود:

  1. آب جوشانده پوست عدس
  2. مصرف به صورت خام پوست کنده
  3. پخته شده با آب
  4.  پخته شده با سرکه
  5. دم کرده ترکیب با داروهای دیگر
  6. مصرف خوارکی سویق عدس
  7. مصرف مالیدنی ضماد آن با مواد مختلف

مضرات مصرف عدس چیست؟

  • عدس دیر هضم است، زیاده روی در خوردن آن باعث تولید خون سوداوی، نفخ، غلظت خون، دیدن خواب های آشفته، تاریکی دید، ضعف معده، قولنج، بواسیر و… می شود.
  • زیاده روی در مصرف آن به همراه شیرینی جات ، استسقا، احتباس حیض، خشکی بدن و ضعف نیروی جنسی را در بر دارد.
  • خوردن آن به همراه ماهی نمک سود بسیار مضر است.

مصلحات و تدابیر مصرف عدس کدام است؟

بهتر است عدس را با سرکه، گوشت و روغن کنجد تازه یا روغن حیوانی یا روغن بادام شیرین بپزید.

 

****

منبع: برگرفته از کتاب علم الادویه (مفردات) سید محمد علی سید نظری

تهیه و تنظیم : فهیمه آرون

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید