نام فارسی: کدو
نام عربی: القرع
نام انگلیسی: Squash
نام علمی: از خانواده Cucu rbitaceae از جنس Cucurbita
ماهیت:کدو، میوه گیاهی علفی و یک ساله است که . بوته ای کم ارتفاع رشد میکند. کدو گونه های بادی دارد؛ ولی سه گونه آن معروف تر است: کدو تنبل، کدو حلوایی و کدو خیاری.
برگ های گیاه کدو، بسیار بزرگ ، پهن، کرک دار، زبر و ضخیم اند و دمبرگ هایی بسیار بلند، نسبتا ضخیم، کرک دار و زبر دارند. ظاهر برگ های کدو، تقریبا شبیه هفت ضلعی منتظم است و کناره این برگ ها کمی دندانه دار و چروکیده می باشد.
گل های گیاه کدو، درشت، زردرنگ، استکانی شکل و یکپارچه اند. هر گل، پنج لبه دندانه دار و نسبتا چروکیده دارد. قسمت زیر گلهای گیاه کدو، کرک دار است.
میوه های گیاه کدو، از قسمت انتهایی گلهای آن رشد می کنند.
محل رویش: چین، هند، پاکستان، بنگلادش، مکزیک و ایران.
کاشت ، داشت و برداشت: تکثیر گیاه کدو از طریق کاشت تخم آن ، اوایل بهار در مناطق معتدل انجام می شود؛
 به این منظور، گودال هایی به قطر ۵۰ سانتی متر و عمق ۳۰ سانتی متر حفر کرده، داخل شان را با خاک و کود پر می کنند سپس روی آنها را با کمی خاک می پوشانند و آبیاری می کنند تا خاک برای کاشت تخم کدو آماده شود. فاصله بین بوته ها برای کدوهای کوچک باید ۱ مترو برای کدوهای بزرگ ۲ متر باشد.
اجزای مورد استفاده و مشتقات: میوه، تخم، روغن میوه و روغن تخم.
طبیعت: کدو در درجه دوم سرد و تر است. مربای کدو
طبیعتی معتدل دارد. روغن کدو، سرد و تر است.
مغز تخم کدو در درجه دوم سرد و درجه اول تر است.
نفع خاص: تبريد، تسکین حدت صفرا و تسکین حرارت
افعال و خواص: کدو، مرطب، مفتح سدد، مدر بول و ملین است. مربای کدو، مقوی مغزو مولد خون صالح می باشد. روغن کدو مرطب بدن، مرطب مغزو منوم است. مغز تخم کدو، مسمن و مسکن عطش می باشد.
کدو برای گرم مزاجان، جوانان و ساکنان سرزمین های گرم مفید است و یرقان و تب های سخت را بهبود می بخشد. کدوی پخته شده غذائیت کمی دارد، بسیار زود جذب می شود، خلط صالح ایجاد میکند، فضولات گرم را دفع می کند، مسکن عطش است، برای گرم مزاجان مفید است و به رفع حرارت کبد گرم و اضطراب ناشی از صفرا کمک می کند. کدو به همراه هر چیزی خورده شود، خلط همان را ایجاد می کند.
اگر کدو را با سرکه بپزید، خوردن آن مسکن حدت صفرا و مسکن حدت خون است و تب های شدید صفراوی و اکثر بیماری های گرم را برطرف می سازد. چنانچه کدو را با به یا آب غوره یا آب انار یا سرکه در روغن بادام شیرین یا روغن زیتون نرسیده بپزید، خوردن آن مولد خلط صالح بوده، برای گرم مزاجان مفید است و تب های سخت را بهبود می بخشد. خوردن شوربای کدو و جوجه خروس، اخلاط سمی بدن را دفع می کند و برای غشی و تب های شدید، بسیار مفید است. اگر کدو و ماش و نخود را به همراه روغن بادام شیرین بپزید، خوردن آن مرطب مغز و بدن است و به رفع سرفه، حرارت کبد و تب های شدید کمک می کند. چنانچه از کدو و کمی گوشت و ماش و نشاسته جو، شوربا تهیه کنید یا کدو را در روغن بادام شیرین بپزید، خوردن آن درد سینه و سرفه گرم را التیام می بخشد. اگر تراشه های کدو را کمی تفت دهید و با ماست به خوبی مخلوط کنید، خوردن آن با خردل و    سیر و فلفل و نمک و نعناع، برای سرد مزاجان بسیار مفید است. نوشیدن آب جوشانده کدو با تمر هندی و شکر، به رفع حرارت مغز، سردرد گرم، وسواس، جنون و رمد ناشی از بخار معده کمک می کند. نوشیدن آب کدو، قطور آن در بینی و شستن سر با آن، سردرد گرم و برسام را برطرف می کند.
نوشیدن نوزده توله آب جوشانده عصاره کدو با مغز تخم خیار شنبر و ترنجبین و مربای بنفشه و تمرهندی و شکر، مسهل صفرای سوخته، منقی امعاء و منقی کلیه است و به رفع رمد، تب های شدید و حرارت مغز کمک می کند. اگر کدو را با گل بپوشانید و آن را زیر آتش بپزید، نوشیدن نیم رطل آب آن با ده درهم شکر و شربت های لطیف مناسب، به رفع حرارت معده، حرارت قلب و کبد، تب شدید دق و بیشتر بیماری های سخت کمک می کند. سویق کدو، مسکن عطش، مسکن حدت صفرا و مسکن حدت خون است و اضطراب و اسهال را بهبود می بخشد. مربای تهیه شده از کدو و عسل، زودهضم است، مواد سوداوی را دفع و به درمان بیماری های سوداوی کمک می کند. اگر کدو را در سرکه بپرورانید، خوردن آن ملطف، هاضم، مسکن حدت صفرا و مسکن حدت خون بوده و برای گرم مزاجان مفید است.
غرغره و مضمضه آب کدو، برای درد حلق و درد گرم دندان مفید است. قطور و نشوق آب کدو با شیر مادر در بینی و گوش، سردرد گرم، سرسام، هذیان، جنون، ورم های گرم و بی خوابی را بهبود می بخشد. قطورآب کدو با روغن گل محمدی، گوش درد را تسکین می دهد. اگر کدوی نرسیده که هنوز گل آن نیفتاده را با خمیر بپوشانید و زیر آتش بپزید، قطور آب آن، به رفع رمد گرم و زردی ناشی از یرقان کمک میکند؛ همچنین قطور دم کرده گل کدو نیز همین اثر را دارد. ضماد کدو برای رفع حرارت کبد، معده، کلیه و احشاء مفید است. اگر کدو را با آرد جو یا خون سیاوشان به صورت یکنواخت مخلوط کنید، ضماد آن سوختگی ناشی از آتش را التیام می بخشد. ضماد پودر کدوی خشک برای باد سرخ و اورام گرم، به ویژه ورم گرم چشم مفید است. ضماد پودر کدوی خشک بر جلوی سر، به رفع ورم گرم سر، سردرد و بی خوابی کمک می کند. اگر سر کدو را قطع کنید وداخل آن را با خبث الحدید پر کنید و سپس با همان قسمت قطع شده بپوشانید و پس از چهل روز، آب آن بگیرید و با حناء خمیر کنید، خضاب آن باعث تقویت مو می شود.
خوردن پوست خشک کدو، برای بواسیر و خون ریزی احشاء مفيد است. سعوط آب جوشانده پوست کدو با روغن گل محمدی، دندان درد را تسکین میدهد  ذرور پوست خشک سوخته کدو، خون ریزی، زخم های جذام، زخم آلت تناسلی و زخم های خشکی را بهبود می بخشد. ذرور پوست خشک سوخته کدو با سرکه با بهق مفید است . ذرور پوست خشک سوخته کدو با روغ. حیوانی تازه ، سوختگی بر اثر آتش را التیام می بخشد.
روغن کدو، يبوست، مالیخولیا، سهر شدید، تشنج خشک، درد گرم گوش، سرفه گرم، ورم و دق را بهبود می بخشد. چنانچه پوست کدوی نرسیده را جدا کنید و مجموع آن را با پیه کلیه بزبکوبید، سپس به خوبی بپزید و پس از سرد شدن چربی بالای آن را جدا کنید، افعال و خواص این روغن، بسیار قوی تر از روغن معمولی کدو است.
مغز تخم کدو باعث سکون اخلاط متحرک می شود و به رفع خشونت سینه، خلط خونی ریه، سرفه گرم، تب های شديد، زخم امعاء، زخم مثانه ناشی از اخلاط فاسد گرم، رفع لاغری کلیه و سوزش ادرار کمک می کند.
روغن تخم کدو برای رفع خشکی مغز، بی خوابی، سن تب های شدید و دل پیچه صفراوی بسیار مفید است ضماد روغن مغز تخم کدو با پودر خون سیاوشان ی مغز تخم کدو، برای زخم سر، بدن، گوشه دهان، بناگوش و آلت تناسلی مجرب است.
مقدار مصرف: از تخم کدو تا هفت مثقال.
مضرات: سرد مزاجان. کدو اشتها را از بین می برد ایجاد قولنج، نفخ و سنگینی معده می شود به تنهایی وارد معده می شود،
 به سرعت فاسد و به خلط غالب موجود در بدن تبدیل می شود. خوردن کدوی پخته شده ، سستی معده و امعاء را به همراه دارد .کدوی پرورده در سرکه برای سرد مزاجان مضر است.
مصلحات و تدابیر:آب عسل، عود، میخک، زیرہ، سعد، جوارش های گرم و معطر. نمک برای سردمزاجان، آب غوره وانار و سرکه برای گرم مزاجان . بهتر است کدو با گوشت و روغن حیوانی و فلفل و خردل پخته شود. بدل: تخم هندوانه، تخم خیار و تخم خیارچنبر برای تخم کدو.
کدو تنبل
نام فارسی: کدوتنبل
نام عربی: الدبّاء
نام انگلیسی: Pumpkin
نام علمی: Cucurbita Maxima
ماهیت: گیاه کدوتنبل به صورت خزنده، روی زمین پخش می شود.
ساقه های این گیاه، ضخیم، کرکدار، زبر، توخالی وپیچک دارند و می توانند به اشیای اطراف خود بپیچند. روی سطح ساقه کدوتنبل، شیارهایی طولی وجود دارد و سطح مقطع آن اغلب دایره ای شکل و گاه مربعی شکل است. میوه کدوتنبل، بسیار بزرگ ، مایل به کروی شکل، پهن و نارنجی کم رنگ است و روی پوست آن، شیارهایی طولی به چشم می خورد. پوست کدوتنبل، نسبتا نازک و چسبیده به گوشت است. گوشت کدوتنبل، نارنجی رنگ و نسبتا سفت است و طعمی بی مزه و مایل به شیرین دارد. درون میوه کدوتنبل، حفره ای بزرگ وجود دارد که این حفره، پر از رشته هایی نارنجی رنگ و تخم هایی درشت، بادامی شکل، نوک دار و کرمی مایل به شیری است. درون هر تخم، مغزی قطره ای شکل، نازک، پهن، نوک دار، سبز بسیار کم رنگ و مایل به سفید وجود دارد.
بهترین کدوتنبل، تازه، با اندازه متوسط، پوست نازک و نارنجی رنگ است؛ همچنین گوشتی شیرین مزه دارد و ریشه دار نیست.
 تشابه و تقلب: برگ گیاه کدوتنبل به برگ گیاه خربزه شبیه است. تخم کدوتنبل به تخم کدو حلوایی شباهت بسیار دارد
مواد تشکیل دهنده: در هر صد گرم گوشت کدوتنبل ۹۱ گرم آب، ۱ گرم پروتئین، ۰/۱ مواد چرب، ۵/۴ کربوهیدرات، ۰/۸ گرم خاکستر، ۲۱ میلی گرم کلسیم، ۴۴ میلی گرم فسفر، ۰/۸ میلیگرم آهن، ۱ میلی گرم سدیم، ۳۴۰ میلی گرم پتاسیم، ۱۶۰۰ واحد بین المللی ویتامینA و  ۰/۰۵ میلی گرم ویتامین B1 و  ۰/۱۱  میلی گرم ویتامینB2 و  ۰/۶ میلی گرم ویتامین B3 و ۹ میلی گرم ویتامین C وجود دارد.
هر صد گرم مغز تخم کدوتنبل، حاوی ۴/۴ گرم آب ، ۲۹ گرم پروتئین، ۴۶/۷ مواد چرب، ۱۳ کربوهیدرات، ۴/۹ گرم خاکستر، ۵۱ میلی گرم کلسیم، ۱۱۴۴ میلی گرم فسفر، ۱۱/۲ میلی گرم آهن، ۷۰ واحد بین المللی ویتامین A و ۰/۲۴ میلی گرم ویتامین B1 و ۰/۱۹  میلی گرم ویتامین B2 و۲/۴ میلی گرم ویتامین B3 است. در تخم گیاه کدوتنبل، فیتوستارين، اسید سالیسیلیک و یک ماده گلوبولین متبلور وجود دارد. گیاه کدوتنبل، حاوی ساپونین، کوکوربیتین و لوتئین است.
 
کدو حلوایی
نام فارسی: کدوحلوایی
نام عربی: الدبّاء
نام اردو: بهوپلا کدو
نام انگلیسی: Butternut Squash
نام علمی: Cucurbita Moschata
نام های دیگر: قباق
ماهیت: گیاه کدو حلوایی به صورت خزنده، روی زمین پخش می شود.
ساقه های این گیاه، ضخیم، کرک دار، زبر، توخالی و پیچک دارند و می توانند به اشیای اطراف خود بپیچند. روی ساقه های این گیاه، شیارهایی طولی وجود دارد و سطح مقطع آن بیشتر دایره ای شکل و گاه مربعی شکل است.
 میوه های گیاه کدوحلوایی، بسیار بزرگ ، کشیده،گلابی شکل و نارنجی کم رنگ هستند و روی سطح پوست شان شیارهایی طولی به چشم می خورد. پوست کدوحلوایی، نسبتا نازک و به گوشت آن چسبیده است. گوشت کدوحلوایی، نارنجی رنگ و نسبتا سفت و طعمی بی مزه و مایل به شیرین دارد. درون میوه کدو حلوایی، حفره ای بزرگ وجود دارد که پر از رشته های نارنجی رنگ وتخم هایی درشت، بادامی شکل، نوک دار و کرمی مایل به شیری است. درون هر تخم، مغزی قطره ای شکل، نازک، پهن، نوک دار، سبز بسیار کم رنگ ومایل به سفید وجود دارد.
بهترین کدوحلوایی، تازه، با اندازه متوسط، پوست نازک و نارنجی رنگ است؛ گوشتی شیرین دارد و ریشه دار نیست. تشابه و تقلب: تخم کدوحلوایی به تخم کدو تنبل شباهت بسیار دارد. گل گیاه کدو حلوایی شبیه گل گیاه کدوخیاری است.
مواد تشکیل دهنده: در هر صد گرم گوشت کدو حلوایی، ۹۱ گرم آب، ۱ گرم پروتئین، ۰/۱ مواد چرب، ۵/۴ کربوهیدرات، ۰/۸ گرم خاکستر، ۲۱ میلی گرم کلسیم، ۴۴ میلیگرم فسفر، ۰/۸ میلیگرم آهن، ۱ میلی گرم سدیم ، ۳۴۰ میلی گرم پتاسیم، ۱۶۰۰ واحد بین المللی ویتامین A و ۰/۰۵  میلی گرم ویتامین ۱B و ۰/۶ میلی گرم ویتامین B2 و ۰/۶  میلی گرم ویتامین B3 و ۹ میلی گرم ویتامین C وجود دارد. هر صد گرم مغز تخم کدوحلوایی، حاوی۴/۴ گرم آب ، ۲۹ گرم پروتئین، ۴۶/۷ مواد چرب، ۱۳ کربوهیدرات، ۴/۹ گرم خاکستر، ۵۱ میلی گرم کلسیم، ۱۱۴۴ میلی گرم فسفر، ۱۱/۲ میلیگرم آهن، ۷۰ واحد بین المللی ویتامین A و ۰/۲۴  میلی گرم ویتامین B1 و ۰/۱۹  میلی گرم ویتامین B2 و ۲/۴  میلی گرم ویتامین B3  است. در تخم گیاه کدوحلوایی، فیتوستارين، اسید سالیسیلیک و یک ماده گلوبولین متبلور وجود دارد. گیاه کدوحلوایی، حاوی ساپونین، کوکوربیتین و لوتئین است.
 
کدو خورشتی
نام فارسی: کدو خورشتی
نام اردو: کدو
نام انگلیسی: Zucchini
نام علمی: Cucurbita Pepo var. Cylindrica
 نام های دیگر: کدوسبز، کدومسمّایی
ماهیت: ارتفاع گیاه کدوخیاری به نیم متر می رسد.
چینش برگ های این گیاه به گونه ای است که مستقیماً از طريق دمبرگ هایی بسیار بلند، ضخیم، کرک دار، زبر و توخالی به ریشه گیاه متصل اند. درواقع می توان گفت گیاه کدو خیاری ساقه ندارد. روی سطح دمبرگ های برگ های کلوخياری، شیارهایی طولی به چشم می خورد.
گل های گیاه کدو خیاری در محل اتصال دمبرگ ها با ریشه، رشد می کنند.
میوه کد وخیاری، کشیده، تقریبا گلابی شکل، مایل به منشوری شکل با سطح قاعده چند ضلعی، و سرگرد است. پوست کدوخیاری، صیقلی، نسبتا براق و دارای لکه های ریز و سفیدرنگ فراوان است. کدوخیاری، ابتدا سبز کم رنگ و گاه سبز پررنگ می باشد؛ ولی پس از رسیدن کامل، زرد می شود. پوست کدوخیاری، نسبتا نازک، و گوشت آن، سفید و سفت است. گوشت کدوخیاری، طعمی نسبتاتلخ دارد. تخم های کدوخیاری ، نسبتا کوچک، بادامی شکل، سفید رنگ و پراکنده در گوشت آن هستند.
 تشابه و تقلب: گل گیاه کدوخیاری شبیه گل گیاه کدو حلوایی است.
مواد تشکیل دهنده: در هر صد گرم گوشت کدوخیاری، ۹۴ گرم آب، ۱ / ۱ گرم پروتئین، ۰/۱ مواد چرب، ۳/۶ کربوهیدرات، ۰/۶ گرم خاکستر، ۲۸ میلی گرم کلسیم، ۲۹ میلی گرم فسفر، ۰/۴ میلیگرم آهن، ۱ میلی گرم سدیم، ۲/۲  میلی گرم پتاسیم، ۴۱۰ واحد بین المللی ویتامین Aو ۰/۰۵  میلی گرم ویتامین B1 و ۰/۰۹  میلی گرم ویتامین B2 و ۱ میلی گرم ویتامین B3 و ۲۲ میلی گرم ویتامین C وجود دارد. هر صد گرم کدوخیاری پخته شده، دارای ۹۵ گرم آب، ۰/۹ گرم پروتئین، ۰/۱ گرم مواد چرب، ۲/۵ گرم کربوهیدرات، ۰/۴ گرم خاکستر، ۲۵ میلی گرم کلسیم، ۲۵ میلی گرم فسفر، ۰/۴ میلیگرم آهن، ۱ میلی گرم سدیم، ۳۹۰ واحد بین المللی ویتامین Aو ۰/۰۵ میلی گرم ویتامین B1 و ۰/۰۸ میلی گرم ویتامین B2 و  ۰/۸  میلی گرم ویتامین B3 و ۱۰ میلی گرم ویتامین C است. در گیاه کدو، ساپونین، کوکوربیتین و لوتئین وجود دارد.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید