موضوع تغذیه در طب ایرانی موضوعی وسیع و با اهمیت است. از جمله اصول مهم در تغذیه توجه به مزاج شخص، مزاج مواد غذایی، حتی نیاز های مزاج سنی می باشد. یکی دیگر از موارد مهم از اصول تغذیه توجه به سرعت هضم ماده غذایی در بدن، میزان نیاز بدن به مواد غذایی و همچنین میزان مغذی بودن هر ماده غذایی می باشد.

توصیه های غذایی طب ایرانی براساس زودهضم یا دیرهضم بودن غذاها

زمان هضم غذا در معده و سیستم گوارش بستگی به نوع ماده غذایی خورده شده دارد اما نکته مهم نوع نیاز بدن به ماده غذایی زود هضم یا دیر هضم می باشد.

غذاهای زودهضم برای چه افرادی مناسب است؟

غذاهای با هضم سریع بیشتر برای افرادی توصیه می‌شود که به علت بیماری هضم قوی ندارند و یا به تازگی از بستر بیماری برخاسته اند. نمونه‌هایی از این غذاها عبارتند از:

  • زرده تخم مرغ عسلی،
  • جوجه کباب،
  • شوربای مرغ با نان گندم خوب پخته شده.

غذاهای دیر هضم برای چه افرادی مناسب است؟

غذاهای دیرهضم برای کسانی که فعالیت‌های بدنی سنگین انجام می‌دهند مانند ورزشکاران، کشاورزان، کارگران ساختمانی و آهنگران مناسب است.

اگر افراد دارای فعالیت بدنی سنگین غذای زودهضم بخورند چه اتفاقی می افتد؟

این افراد اگر غذای زودهضم استفاده کنند زود تحلیل می‌رود و باید از انرژی درونی بدن خود استفاده کنند. نمونه‌هایی از غذاهای دیر هضم مناسب ورزشکاران و افراد دارای فعالیت بدنی سنگین عبارتند از :

  • تخم مرغ آب پز یا نیمرو،
  • حلیم گوشت های پرچرب،
  • حلواهایی که با آرد روغن و نشاسته و عسل یا شکر تهه شده باشد و … .

چه افرادی نباید از غذای دیرهضم استفاده کنند؟

بهتر است افراد پشت میز نشین و کم‌تحرک مانند دانشجویان، کارمندان و و مدیران از غذاهای فوق استفاده نکنند.

توصیه های غذایی بر اساس مغذی بودن غذاها

گاهی وقت ها باید غذا را از نظر کیفیت کاهش داد. یعنی از آن دسته از مواد غذایی استفاده کرد که علی رغم مقدار و حجم زیاد کیفیت و خواص غذایی کمی دارند مانند کاهو و شلغم.

روش استفاده از خوراکی هایی با ارزش غذایی کمتر در چه مواقعی توصیه می شود؟

این روش برای افرادی استفاده می‌شود که اشتهای بسیار بالا و هضم قوی دارند و نمی‌توانند کم غذا خوردن را تحمل کند. ولی از طرفی اخلاط و مواد نامناسب در بدن آنها زیاد است. در این افراد باید با دادن مقدار زیادی از غذای با کیفیت کم دستگاه گوارش را فریب داد و سرگرم کرد تا خیال کند که غذای زیادی مصرف شده است ولی در عمل مواد زیادی وارد عروق نشده و به مواد نامناسب قبلی اضافه نشود. بدین ترتیب به بدن فرصت داده می‌شود که اخلاط نامناسب را آماده دفع کند و از بدن خارج بکند.

این روش در چه مواقعی کاربرد دارد؟

یکی از مثال های این قانون درمان افراد مبتلا به چاقی بیمار گونه است در این بیماران اکثر رژیم های غذایی طوری طراحی می شوند که مقدار زیادی ماده حجیم دارند و عموماً از مواد غیر مغزی تشکیل شده‌اند. این مواد حجیم سبب اتساع معده شده و تا حدی گرسنگی را کاهش می‌دهد.

چه زمانی باید از مواد غذایی کم حجم و با کیفیت بالا استفاده کرد؟

اما گاهی لازم می‌شود که غذا از لحاظ مقدار کم بوده ولی کیفیت بالایی داشته باشد مانند زرده تخم مرغ نیم پز، آب گوشت گردن بره یا بزغاله و حریره بادام این مواد غذایی برای افرادی استفاده می‌شود که توانایی خوردن غذا به مقدار زیاد را ندارند ولی بدنشان نیازمند تقویت با غذا است مانند بیماران سرطانی.

تقریباً تمامی سرطان ها سبب بی اشتهایی و لاغری مفرط می شوند بنابراین می خواهیم به بدن این فرد برای مقابله با بیماری غذا برسانیم. در اینجا باید از مواد غذایی با مقدار کم و در دفعات تقسیم شده استفاده کنیم که ارزش غذایی بالایی داشته باشند تا بدن از همان مقدار کم که مریض قادر به خوردن آن است بیشترین بهره را ببرد اما فرد سالمی که فعالیت جسمی زیادی ندارد و به اصطلاح پشت میز نشین است است نباید اینگونه مواد غذایی را به مقدار زیاد مصرف کنند.

****

منبع: برگرفته از کتاب «آشنایی با مبانی طب ایرانی و اصول سالم زیستن» نویسندگان: «دکترمریم مقیمی، دکتر فرشته فقیهی، دکتر ناهید جعفری، دکتر هستی ثنایی، زیر نظر دکتر محمود خدادوست»

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

یک دیدگاه

  1. با سلام و تشکر از اساتید بزرگوار
    با این اقدام شایسته حقایق علمی طب ایرانی از منبعی درست و علمی بدست طالبان ان میرسد

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید