یکی از نکات مهم و مورد توجه طب سنتی مصرف وعده سحری است. در طب سنتی روزه گرفتن بدون صرف سحری به شدت نهی شده است. در ادامه به بیان برخی توضیحات و توصیه های طب سنتی در مورد سحری خوردن می پردازیم.

توصیه های طب سنتی ایران در مورد وعده سحری

توصیه های متعددی در مورد وعده سحری وجود دارد که در ادامه به بعضی از آن ها اشاره می شود:

۱: زمان خوردن سحری

برای وعده سحری بهتر است یک و نیم ساعت قبل از اذان صبح بیدار شویم تا زمان کاقی برای صرف غذا داشته باشیم.

زمان مناسب بیدار شدن برای سحری، چه زمانی است؟

بیدار شدن در سحر باید طوری برنامه ریزی شود که علاوه بر زمان کافی برای ذکر و دعا و عبادت، زمان کافی برای غذا خوردن در نظر گرفته شده باشد.

توصیه های مناسب برای بیداری در سحر

حتماً برای صرف سحری، کمی زودتر از خواب برخیزید تا هم ضمن استفاده از برکات معنوی ساعات سحر و مناجات، بدون عجله و با آرامش سحری بخورید. حتی اگر میل به خوردن غذا ندارید، آب، چای، شیر و مانند این‌ها را فراموش نکنید.

۲: تاثیر پرخوری کردن در وعده سحری 

فراموش نکنید که پرخوری در ماه رمضان چه در هنگام افطار و چه در هنگام سحر عوارض زیادی دارد.

باید توجه داشته باشید که پرخوری در هنگام سحر نه تنها از احساس گرسنگی در ساعات انتهایی روز جلوگیری نمی‌کند، بلکه در ساعات ابتدایی بعد از سحر، فشار زیادی را به معده و دستگاه گوارشی فرد وارد می‌نماید که سبب بروز علائمی نظیر سوء هاضمه، درد و نفخ معده می‌شود. بنابراین سحری را سبک بخورید و از مصرف غذاهای چرب و پرحجم برای سحری پرهیز کنید.

۳: سریع غذا خوردن در افطار و سحر

یکی از اشتباهات مهم در این مرحله، سریع غذا خوردن در وقت سحر است که اثرش بعد از چند روز روزه گرفتن در سیستم گوارش خواهد بود. مثل سنگینی معده، عدم مراحل هضم طبیعی غذا در طول روز، ترشی معده و در ادامه به ناراحتی‌های معده و روده منجر خواهد شد.

۴: مصرف آب جوش قبل از خوردن غذا

هنگام بیدار شدن و حداقل نیم ساعت قبل از سحری خوردن با مصرف آب جوش یا چای کم رنگ مایعات لازم را به بدن و دستگاه گوارش برسانید. با این کار علاوه بر تأمین مناسب مایع مورد نیاز، معده جهت دریافت غذا آماده می‌شود و تشنگی کاذب بعد از وعده سحری هم بوجود نخواهد آمد. افراد گرم مزاج می‌توانند در این مرحله از آب خنک یا آبمیوه نیز بهره برند. نیم ساعت پس از مصرف مایعات کافی، وعده اصلی سحری را میل نمایید.

۵: ایجاد یک فاصله نیم ساعته تا خوردن غذا

پس از مصرف مایعات لازم به‌مدت نیم ساعت غذا میل نکنید. این فرصت، بهترین زمان انجام اعمال عبادی یا کارهای عقب مانده و تدارک سحری است.

۶: مایعات نامناسب در سحر های ماه رمضان

دقت شود مصرف مایعاتی مثل شیر و آبمیوه‌های غلیظ و… که نیاز به هضم دارند چه در این مرحله چه در مرحله مصرف مایع قبل از افطار چندان توصیه نمی‌شود.

۷: حذف تنوع غذایی در هر وعده

به‌جای این که معده خود را از چندین نوع غذای پختنی پرکنید، سعی نمایید در هر سحری حداکثر از یک یا دو نوع غذای پختنی بیشتر استفاده نکنید. همچنین افراد گرم مزاج در صورت تمایل بهتر است از غذاهای ساده مثل ماست و پنیر به‌ همراه برخی میوه‌ها مانند، انگور، هندوانه، گلابی و… که از قدیم الایام به‌عنوان یک وعده غذایی مصرف می‌شده استفاده نمایند به شرطی که بدانند در هضم آن‌ها دچار مشکل نخواهند شد.

۶: حذف نوشابه ها  و مصرف نوشیدنی های متناسب و خانگی

به‌جای نوشابه‌های مضر، قندی، رنگی و دارای مواد نگهدارنده، از شربت‌ها و چای‌های گیاهی متناسب با مزاجتان برای تصفیه خون، جگر، کلیه‌ها، و شستن معده و روده از مواد نامناسبی که توسط غذاها و خوردنی‌ها وارد بدن می‌شوند استفاده نمایید.

۷: خودداری از زیاده روی در مصرف مایعات

دقت نمایید مایعاتی که هنگام خوردن سحری و بعد آن، بیش از حد معمول و به نیت پیشگیری از تشنگی در طول روزه داری خورده می‌شوند، به هیچ عنوان چنین کاری نخواهند کرد، بلکه در مرحله اول سبب پری شکم شده و جای غدای مورد نیاز را اشغال می‌نمایند و در درجه دوم غذا را رقیق‌تر از حد معمول نموده، هضم را با مشکل مواجه می‌سازند و در درجه سوم به‌واسطه رقیق ساختن شیره‌های گوارشی سبب ترشح بیش از حد اسید و ایجاد آسیب‌های مجاری گوارش می‌شوند و جالب این‌که قبل از شروع تشنگی تقریبا بطور کامل از طریق ادرار دفع خواهند شد.

۸: روش جلوگیری از تشنگی در روز

اگر افراد، خصوصاً افراد گرم مزاج نگران تشنگی زمان روزه‌داری هستند، بهترین روش کاهش آن مصرف میوه‌ها و سبزیجات مناسب بعد از سحری است به شرطی که مطمئن شویم وضعیت گوارشی ما به‌نحوی است که به هضم غذا لطمه چندانی وارد نمی‌آید. بهترین این میوه‌ها و سبزیجات پیشنهادی سیب و انگور و کاهو می‌باشند. آب موجود در این میوه‌ها و سبزی‌ها در طول ساعات روز بتدریج جذب بدن شده و تا حدی از شدت تشنگی می‌کاهد.

 ۹: چه غذاهایی برای سحری مناسب ترند؟

با توجه به ساعات طولاني گرسنگي در روز، بايد غذاهايي را مصرف كنيم كه به كندي و دير هضم شوند، مثل غذاهاي حاوي فيبر زياد. غذاهاي ديرهضم معمولا ۸ ساعت در دستگاه گوارش مي‌مانند، در حالی‌كه غذاهاي زود هضم فقط ۳ تا ۴ ساعت در معده باقي مي‌مانند و فرد خيلي زود احساس گرسنگي خواهد كرد. غذاهاي دير هضم عبارتند از: حبوبات و غلات مثل جو، گندم، جو دوسر، لوبيا، عدس، آرد سبوس‌دار، برنج با پوست و غيره (كه كربوهيدرات‌هاي پيچيده ناميده مي‌شوند)، حلیم‌ها، برخی گوشت‌ها مثل گوشت گاو، شتر، شترمرغ، مرغابی و غذاهای پرچرب. غذاهاي حاوي فيبرغذايي عبارتند از: غذاهاي حاوي سبوس، نان سبوسدار، غلات و حبوبات، انواع سبزی‌ها، مانند لوبياي سبز، نخود، ذرت، اسفناج، برگ چغندر، میوه‌هاي با پوست، ميوه خشك شده مثل زردآلو، انجير، آلو خشك، بادام و غيره.

۱۰: مصرف غذاهای شور ممنوع

از خوردن بیش از حد غذاهای شورخصوصا خیارشور و بسیاری از ترشی‌های صنعتی حاوی نمک نیز بپرهیزید.

۱۱: خواکی های کافئین دار را حذف یا کم کنید

کافئین مدر است یعنی باعث دفع آب از طریق ادرار می‌شود. پس از مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار مثل قهوه یا چای خودداری نمائید. بطوری‌که از ۳ تا ۵ روز مانده به ماه رمضان بتدریج دریافت این چنین نوشیدنی‌ها‌ را کم کنید زیرا کاهش ناگهانی کافئین، سردردهای فوری، نوسانات خلق و خو و تحریک پذیری ایجاد می‌کند. بهتر است در صورت مصرف چای، کمرنگ باشد.

۱۲: غذاهای ممنوع در ماه رمضان

در همه وعده‌های غذایی خصوصاً سحری، از خوردن غذاهای رنگیزه‌دار، طعم دهنده‌دار، دارای مواد نگهدارنده و نیز از غذا‌های تصفیه شده مثل: آرد سفید، قند، نوشیدنی‌های شیرین و رنگی، قهوه، پنیرهای فرآوری شده، آبمیوه‌های ساختگی، سوسیس و کالباس که عوارض متعدد غیر قابل جبرانی دارند و بعضی نیز باعث خستگی روزانه می‌شوند پرهیز کنید.

توصیه جهت افراد داری ضعف و سستی بیش از حد در طول روز

۱: مصرف پودر بادام

یکی از ساده‌ترین و بهترین تدابیر جهت کسانی که از ضعف مفرط و گرسنگی در طول روز رنج می‌برند این‌است که همراه وعده غذایی سحر یک تا دو قاشق پودر مغز بادام میل کنند.

۲: مصرف شیره انگور

شیره انگور سرشار از مواد مغذی است، به‌خصوص برای افرادی که دچار ضعف در طی روز می‌شوند بسیار مفید است. اثرات مفید شیره انگور شامل: افزایش اشتها، تقویت کلی بدن، افزایش شیر در خانم‌های شیرده و… است.

به جای عسل یا مربا می‌توانید شیره‌ی انگور را با شیر یا خامه میل کنید. همچنین می‌توانید مقداری از این شیره را در آب خنک بریزید و با افزودن کمی آبلیموی ترش به آن، یک شربت خوشمزه درست کنید که برای افزایش اشتها خوب است و به‌جای نوشابه‌های گازدار می‌توانید آن را مصرف کنید. البته افراد دیابتی نباید از این شیره مصرف کنند.

****

منبع: برگرفته از جزوه اداب تغذیه در ماه مبارک رمضان از «دکتر مرتضی مجاهدی» پزشک متخصص طب ایرانی

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید