مراقبت صحیح در طول دوران بارداری بسیار اهمیت دارد، مادر باردار در این دوران باید از امتلای غذا (پرخوری) و حدوث تُخَمه (عدم هضم غذا) و حیضه (خوردن غذا های که هضم خوبی ندارند) و از غم حزن، غضب (مخصوصا شدید آن ها) و مانند این ها و هرچیزی که باعث سقط جنین شود باید دوری نمایید. در ادامه به تفصیل به این موضوع پرداخته می شود:

طب ایرانی برای ایام بارداری چه توصیه هایی دارد؟

در منابع طب ایرانی علاوه بر بیان شرایط غذایی و دارویی مورد نیاز برای طی سلامت دوران بارداری به سبک زندگی مادر باردار نیز توجه شده است از جمله موارد زیر:

۱: مقاربت در بارداری:

در دوران بارداری جماع بهتر است اندک باشد.

جماع باعث بازشدن دهانه رحم و تحریک و انزلاق علقه و جنین است و در سه ماه اول بارداری بسیار با احتیاط باید انجام شود و اگر هم انجام می شود، خانم نباید به ارگاسم برسد. چون حرکات شدید رحم، خطر سقط جنین را می افزاید و اگر در اوقاتی که ممنوع نیست مقاربت نمایند باید که دخول تام و حرکت بسیار و شدت و مبالغه ننمایند.

از آنجایی که مقاربت از دیدگاه طب سنتی ایران، هم حرکت جسمانی و هم تحریک هیجانی است، در بارداری باید با محدودیت  های خاصی انجام شود.

محدودیت های مقاربت در دوران بارداری:

  1. باید از مقاربت زیاد خصوصاً در اوایل بارداری و اواخر آن پرهیز کرد. در کتب طب سنتی اشاره شده است که در ابتدا و انتهای بارداری، احتمال سقط و از دست رفتن جنین بیشتر است، به همین دلیل در ابتدا و انتهای بارداری، مراقبت از جنین بسیار اهمیت دارد و از هر حرکت بدنی و نفسانی همچون رابطه جنسی باید پرهیز شود.
  2. در موقع رابطه جنسی بهتر است دخول کامل نباشد و از حرکت بسیار و شدید اجتناب شود.
  3. پرهیز از مقاربت زیاد خصوصاً در اولین بارداری لازم است.
  4. در مادران بارداری که از ضعف رنج می برند، بهتر است مقاربت انجام نشود.
  5. مقاربت در زنانی که بارداری آنان بدون عارضه است، ممنوعیت کامل ندارد.
  6. رابطه جنسی در بارداری های پرخطر بایستی با احتیاط انجام شود.

نکات مهم:

۱: آیا می توان مقاربت را به طور کامل در دوران بارداری منع کرد؟

قابل ذکر است که نباید زن باردار را در دوران بارداری به طور کامل از نزدیکی منع کرد، زیرا منع کامل از آن برای زن باردار خوب نیست و می تواند باعث دشوار شدن زایمان شود.

۲: مقاربت زیاد از حد در دوران بارداری چه پیامدی دارد؟

مقاربت زیاد و عادت کردن به آن در دوران بارداری نیز جنین را ضعیف می کند و چه بسا موجب سقط می شود.

۳: تشخیص منع یا عدم منع مقاربت چگونه صورت می گیرد؟

زمانی که زن باردار در خود یا جنینش احساس ضعف می کند، باید کاملاً از نزدیکی خودداری کند و اگر در خود احساس قوت می کند، باید در حد اعتدال مقاربت کند.


۲: حمام کردن

حمام رفتن برای مادر باردار مفید است زیرا:

  • لذت بخش است،
  • درد را تسکین می دهد،
  • خستگی را برطرف می سازد،
  • خواب آور است و حرکات شدید و آزار دهنده جنین را آرام می سازد؛
  • باعث دفع مواد زائد بدنی می شود.

چه نکاتی در مورد حمام کردن زن باردار باید در نظر گرفته شود؟

با وجود مفید بودن حمام در بارداری اما باید به موارد زیر دقت شود:

  1. حمام کردن زن باردار باید معتدل باشد، یعنی از حمام کردن های طولانی مدت و مکرر باید پرهیز کند به جز نزدیک زایمان.
  2. آب حمام باید ولرم باشد.
  3. بهتر است در فضای حمام از عطر و بخورهای خوشبو استفاده کند.
  4. پس از خروج از حمام کمی استراحت کند.
  5. پس از بیرون آمدن از حمام، از نوشیدن آب سرد به ویژه آب بسیار سرد خودداری کند و اگر زیاد تشنه می شود می تواند سیب، به، غوره، ریواس و … میل کند.

۳: فعالیت و حرکات بدنی در بارداری

یکی دیگر از اصول حفظ سلامتی در طب سنتی، فعالیت و حرکت بدنی است که در دوران بارداری باید توجه ویژه به آن نمود.

  1. بر خلاف تصور برخی که استراحت زیاد از حد را برای خانم باردار توصیه می نماید اگر بارداری با ریسک بالا نباشد، ورزش ملایم در کل دوران بارداری به زایمان راحت کمک می کند و در جلوگیری از افزایش وزن نامناسب، کاهش عوارض بارداری مثل دیابت بارداری و فشار خون بارداری نقش موثری دارد. ورزش و پیاده روی در حد معتدل و ملایم در دوران بارداری بسیار سودمند است و باعث دفع مواد زائد از بدن و افزایش اشتها می شود. هرچه میزان غذایی که در این دوران مصرف می شود بیشتر باشد، نیاز به تحرک و پیاده روی نیز افزایش می یابد. اما باید از زیاده روی در ورزش نیز پرهیز شود، چرا که باعث سقط جنین می شود. در عین حال از بی تحرکی زیاد نیز در این دوران باید پرهیز شود تا مواد زائد در بدن تجمع پیدا نکند و با پیاده روی و ورزش معتدل به تحلیل این مواد زائد کمک کند.

نکته: هر شش اصل ضروری در زمان بارداری نیز باید رعایت شوند علاوه بر ورزش معتدل، غذاهای مناسب، خواب به موقع هم داشته باشد. همیشه ریاضت معتدله و مشی به رفق نمایند که نهایت سودمند است که ایشان را و افراط در ریاضت ننمایند که موجب اسقاط است .

  1. از حرکات شدید مانند دویدن و پریدن پرهیز شود.
  2. خودداری از کوبیدن اشیاء با شدت که منجر به تکان خوردن شدید جنین شود.
  3. پرهیز از حمل کردن و بلند کردن و کشیدن بار سنگین
  4. مراقبت و محافظت خود از ضربه و زمین خوردن
  5. زن باردار بایستی از نشاندن طفل دیگر بر شکم خود خودداری کند
  6. مراقبت و پرهیز از برخورد هر چیزی به شکم

۴: خواب و استراحت خانم باردار

  • خواب و استراحت و آسایش در زن باردار بایستی کمی بیش از قبل باشد ولی بایستی از بی تحرکی زیاد نیز پرهیز کند تا فرزند سالم تر و زایمان راحت تری داشته باشد.
  • زن باردار بایستی از خوابیدن به روی سینه و شکم و عادت کردن به آن پرهیز کند.

۵: آرامش روحی و معنوی

توصیه به آرامش روحی و روانی و ذکر و دعاهای خاص که در هر ماه بارداری وارد شده است.


۶: هیجانات روحی (اعراض نفسانی) در بارداری

  1. در دوران بارداری از هیجانات شدید و استرس روانی و غضب و غم و اندوه که می تواند باعث سقط شود؛ باید پرهیز شود.
  2. از فریاد زدن و بلند صحبت کردن در بارداری باید پرهیز شود.
  3. زن باردار نباید در معرض صداهای بلند و ترسناک مانند صدای رعد قرار گیرد.
  4. از ناراحتی و گریه شدید باید خودداری شود.
  5. ترس شدید و یکباره در این دوران برای مادر و جنین مضر است و باید از آن اجتناب کرد.

۷: ویژگی های لباس خانم باردار

یکی از کارهای مهم در دوران بارداری پوشاندن مناسب ناحیه شکم می باشد. خانم باردار لازم است که از زیر دنده ها و کل شکم با پارچه پشمی نرم پوشانده شود که سرما به شکم مادر باردار نرسد.


۸: اعمال یداوی ممنوع!

  • برخی روش های درمانی طب سنتی همچون فصد، حجامت یا رگ زدن و دادن مسهلات در بارداری به خصوص قبل از ماه چهارم و بعد از ماه هفتم ممنوع می باشد. (حجامت و قی هر چند مربوط به تمام دوران بارداری می باشد، ولی قبل از شروع ماه چهارم، به خصوص ماه اول و هفته اول و سه روز اول ایجاد نطفه و بعد از ماه هفتم بارداری مطلقاً ممنوع می باشد.
  • پرهیز از روغن مالی به سر، مادر بارداری باید از روغن مالی و ماساژ سر بپرهیزد زیرا روغن مالی باعث ایجاد ترشحات پشت حلق (نزله) و به دنبال آن سرفه شده و سرفه های شدید و مکرر می تواند باعث سقط شود.

۹: بو کردن مواد عطسه آور ممنوع!

از عطسه کردن و یا بو کردن موادی که باعث عطسه می شود خصوصاً در ماه هشتم بارداری باید خوداری شود.

****

منبع: برگرفته از کتاب «مبانی طب ایرانی ویژه پزشکان عمومی، مقاله تدابیر بارداری و شیردهی» نویسنده: «دکتر سمیه ماهروزاده»

و همچنین مقاله «بارداری سالم از دیدگاه طب سنتی ایران و مقایسه اجمالی آن با طب نوین» نویسنده: «دکتر روشنک مکبری نژاد و همکاران»

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید