امروزه با شرایط جوامع بیماری های روانی نیز شیوع بیشتری دارند. یکی از انواع بیماری های روانی اسکیزوفرنی می باشد که  به عنوان سرطان بیماری های روانی از آن یاد می شود. یکی از راه های کنترل و مهار این بیماری و جلوگیری از بدتر شدن شرایط بیمار توجه به موضوع تغذیه «توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی» می باشد.

اسکیزوفرنی چیست؟

اسکیزوفرنی یا روان گسیختگی در واقع خدشه‌دار شدن مرز میان وهم و خیال و واقعیت و دنیای واقعی است. در این بیماری که از آن به عنوان سرطان بیماری های روان یاد می شود بیمار دچار مسخ ذهنی می‌شود و دچار توهم تصورات واهی و دگرگونی‌های رفتاری است. نرمال ترین نوع توهم از نوع توهمات صوتی است که در آن بیمار صداهایی را می‌شنود و یا کسانی را می بیند که به او فرمان می دهند.

نشانه های بیماری اسکیزوفرنی چیست؟

چند نمونه از نشانه‌های اسکیزوفرنی شامل موارد زیر می باشد:

  • پندارهای بیهوده (باورهای اشتباهی که فرد حتی بعد از اثبات اشتباه بودن آنها بر روی آن پافشاری می‌کند )
  • صحبت ها و حرف های نا هماهنگ
  • خالی بودن از انرژی
  • عادات بهداشتی غلط و عادات تغذیه نادرست
  • از دست دادن علاقه و لذت به زندگی
  • کنار کشیدن از جمع خانواده دوستان و فعالیت اجتماعی

آیا بیماری اسکیزوفرنی از طریق وراثت انتقال پیدا می کند؟

اگر پدر و مادر هر دو دارای اسکیزوفرنی باشند ۴۰ درصد ریسک این بیماری در فرزندان وجود دارد و اگر تنها یکی از آنها دچار اسکیزوفرنی باشد فقط ۱۲ درصد ریسک این بیماری در فرزند آنها وجود دارد .

ارتباط مواد مغذی و اسکیزوفرنی

تغذیه بر سلامت روان و عملکرد سلول های عصبی تاثیر گذار است. کمبود ویتامین ها و مواد معدنی با بیماری های روحی از جمله افسردگی، اضطراب، اسکیزوفرنی، اختلال دو قطبی، سایکوز، فوبیا، اختلال شناختی و مشکلات رفتاری ارتباط دارد. بنابراین داشتن یک رژیم غذایی مناسب که تامین کننده نیاز بدن به تمام مواد مغذی باشد در پیشگیری و بهبود بیماری های روانی تاثیر گذار است. همچنین کمبود مواد مغذی در بدن بر روی متابولیسم بعضی از داوهای مورد استفاده در بیماری های روانی موثر است. بنابراین رژیم غذایی مناسب باعث بهبود اثر گذاری داروها نیز می گردد. در افراد چاق یا دارای اضافه وزن، کاهش وزن بدن می تواند به بهبود سلامت روان کمک نماید.

 چه گروه هایی غذایی در بهبود یا افزایش روند اسکیزوفرنی تاثیر گذارند؟

وجود یا عدم وجود برخی ویتامین ها یا گروه های غذایی در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی می تواند باعث پیشروی بیشتر بیماری شود. در زیر چند نمونه از این مواد ذکر شده است:

۱: اسیدهای چرب ضروری

محققان دریافته‌اند که کمبود امگا ۶ و امگا ۳ در دوران بارداری می‌تواند زمینه ساز این بیماری در جنین شود. بر اساس مطالعات کمبود DHAکه ALA که هر دو اسید چرب ضروری امگا ۳ هستند باعث اختلال ترشح GAMA گاما( آمینوبوتیریک اسید ) می‌شود و این خود زمینه ساز بیماری اسکیزوفرنی است. در بیماران اسکیزوفرنی فعالیت آنزیمی به نام فسفولیپاز A2 بیشتر از میزان معمول شده و این امر باعث تجزیه چربی های ضروری می شود. در نتیجه نیاز این افراد به چربی های ضروری بیشتر از سایر افراد است. این اسیدهای چرب در انواع ماهی از جمله ماهی خال خالی، ماهی آزاد و ماهی کیلکا وجود دارد که این منابع ممکن است در بیماران اسکیزوفرنی کمتر استفاده شود. مکمل روغن ماهی به همراه اسید فولیک طبق دستور و نظر پزشک نیز در پیشگیری از مشکلات روانی و عصبی مرتبط با اسکیزوفرنی موثر است.

۲: اسید فولیک

در بیماران اسکیزوفرنی پدیده متیلاسیون به صورت معیوب صورت می‌گیرد که شاخص آن افزایش هموسیستئین خون است که چنانچه افراد مبتلا اسیدفولیک، B12 وB6 به اندازه کافی دریافت کنند. مقدار این شاخص در خون آنها کاهش می‌یابد. اسفناج منبع غنی فولات است. اسید فولیک باعث سایش علائم اسکیزوفرنی می شود. از سایر منابع غنی از فولات می‌توان به لوبیا چشم بلبلی، مارچوبه و جگر گوسفند اشاره کرد.

۳: غلات فاقد گلوتن

در بعضی مطالعات رعایت رژیم فاقد گلوتن نشان از کاهش علائم اسکیزوفرنی دارد .گلوتن یکی از پروتئین های اصلی موجود در غلات به خصوص گندم است و در مطالعات زیادی تاثیر التهابی آن بر بعضی بیماری ها نظیر بیماری های التهابی روده ثابت شده است. از آنجا که مویرگ های مغز از ظرافت خاصی برخوردارند التهاب آنها ممکن است موجب تشدید بیماری شود.

۴: چربی‌های اشباع

کره مارگارین روغن‌های اشباع به خصوص در افرادی که از داروهای آرامبخش از قبیل فنو تیازین و دی بنزودیازپین استفاده می‌کنند باید کاهش یابد زیرا که افرادی که از این داروها مصرف می‌کنند در معرض چاقی و اضافه وزن می باشند از طرفی همانطور که بیان کردیم چربی‌های اشباع باعث افزایش التهاب در این افراد می شود که برایشان بسیار مضر است.

۵: اسید آمینه گلیسین

گلیسین یک اسید آمینه ساده است که معمولاً همراه با گلوتامین در ساخت سلولهای جدید به کار می‌رود .گلوتامین باعث بهبود عملکرد مغز می شود. بعضی از مطالعات نشان داده‌اند مصرف گلیسین تاثیر داروهای ضد افسردگی درمان اسکیزوفرنی را افزایش می‌دهد( البته به استثنای قرص کلوزاپین). بعضی از مطالعات نیز اذعان می کنند مصرف گلیسین عوارضی نظیر افسردگی را در اسکیزوفرنی کاهش می‌دهد. البته تحقیقات بیشتری در این زمینه مورد نیاز است.

۶: افزایش سطح آنتی اکسیدان بدن

بررسی‌ها حاکی است مصرف کم سبزیجات و میوه ها در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی می باشد. از طرفی اندوخته آنتی اکسیدانی این افراد بسیار کم است از این رو مصرف مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان های طبیعی از قبیل مواد غذایی حاوی ویتامین های A C E مانند لوبیا انواع توت سیب و آلوورا و انواع سبزی‌ها و میوه‌ها بهترین روش برای دریافت آنتی اکسیدان های ضروری است . به همین دلیل مصرف مواد غذایی سرخ شده اثر منفی و مخربی بر روی مغز این افراد دارد زیرا مواد مغذی و آنتی اکسیدان آنها از بین رفته است.

توصیه های مناسب برای بیماران اسکیزوفرنی چیست؟

  1. افزودن نیاسین یعنی ویتامین b۳ به رژیم غذایی (در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی کمبود سروتونین مشاهده می‌شود همان‌طور که می‌دانیم تولید سروتونین نیاز به آمینو اسید تریپتوفان دارد و این آمینو اسید فقط در صورت وجود ویتامین b۳ یا نیاسین ساخته می‌شود از این رو بدن این افراد به این ویتامین نیز نیاز مبرمی دارد گوشت ها و دانه‌ها دو منبع غنی نیاسین هستند.)
  2. افزایش ویتامین ب ۱۲ و اسیدفولیک به رژیم غذایی
  3. افزودن روی به برنامه غذایی
  4. اصلاح قند خون
  5. دریافت منابع امگا۳

مصرف قند و کربوهیدرات ها در اسکیزوفرنی چگونه است؟

مصرف قند و کربوهیدرات کافئین الکل و سیگار و نیز داروهای محرک همگی بر توانایی فرد جهت حفظ تعادل قند خون اثر می‌گذارد که تشدید کننده این بیماری است. ریسک بیماری های دیابت و قند خون در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بسیار بالاتر از سایرین است.

نقش ورزش در بهبود اسکیزوفرنی چیست؟

یافته‌ها نشان داده است که ورزش های هوازی پیاده روی ایروبیک دوچرخه و یوگا تاثیر بسزایی در بهبود روند این بیماری دارد در آخر می‌توان گفت که اگر چه این بیماری در نگاه اول کمی مخوف به نظر می‌رسد ولی به راحتی قابل کنترل و حتی در مواردی قابل معالجه و درمان می باشد

سخن پایانی

جالب است بدانید آلبرت انیشتن ونسان ونگوک دو چهره مشهور هستند که به این بیماری مبتلا بودند پس با رعایت نکات تغذیه ای تا حدود زیادی می‌توان این بیماری را کنترل نمود.

****

منبع: برگرفته از مطلب «تغذیه در اسکیزوفرنی، ماهنامه دنیای تغذیه شماره ۲۰۵ » نویسندگان : «الهام کریمی» کارشناس ارشد تغذیه و «دکتر حسین ایمانی» متخصص تغذیه

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید