در طب سنتی ایران هر کدام از فصل های سال دارای مزاج خاص خود و شرایط ویژه خود هستند که در صورت توجه به مزاج هر فصل و رعایت توصیه های متناسب همان فصل میزان درگیری بدن با بیماری ها بسیار کاهش می یابد. در ادامه به بررسی تدابیر و توصیه های طب سنتی ایران برای حفظ سلامتی بدن می پردازیم.

مزاج فصل تابستان چیست؟

حکمای طب ایرانی مزاج فصل تابستان را گرم و خشک دانسته اند.

فصل تابستان مناسب چه افرادی است؟

مزاج این فصل مناسب مزاج پیران، صاحبان مزاج سرد و تر و بلغمی است. در تابستان همه اخلاط به ویژه خلط صفرا برانگیخته و به جوشش در می آیند و تولید صفرا نیز نسبت به دیگر فصول سال افزایش می یابد.

فصل تابستان برای چه افرادی مناسب نیست؟

گرمی پیوسته هوا در تابستان و دوری آن از اعتدال به ویژه در سرزمین های گرم و نیز در گرم مزاجان و جوانان و بالاخص در آنانی که به اقتضای کار خود بیشتر در معرض گرما هستند می تواند به پیدایش بیماری هایی از جمله امراض گرم و خشک و امراض صفراوی مانند تب های صفراوی، عطش، مشکلات معدی یا قلبی و … بیانجامد.

حکمای طب ایرانی تدابیری را برای پیشگیری از بروز این گونه بیماری های توصیه کرده اند که در ادامه به آن اشاره می کنیم.

توصیه های تغذیه ای مناسب در فصل تابستان چیست؟

در هوای گرم (فصول بهار و تابستان) به دلیل میل حرارت به ظاهر بدن و سردی دورن بدن دراین فصل، قوه هاضمه در ضعیف شده و از عهده هضم غذای بسیار حجیم و غلیظ بر نمی‌آید به همین دلیل از مهم ترین تدابیر این فصل:

  • کاستن از حجم خوراک، اجتناب از غذاهای ثقیل و غلیظ و خودداری از پرخوری می باشد.
  • پرهیز از هر خوردنی و آشامیدنی گرم و خشک، تند، شور و شیرین به علت ایجاد حرارت و خشکی.
  • بهتر است در این فصل غذاهای سرد و تر مانند سوپ جو، قلیه خیار، ماش و کدو یا کاهو و آش های ترش استفاده شود.
  • مصرف غذاهای سریع الهضم مانند ماهی تازه ریزه،  قزل آلا، جوجه، بزغاله و … به همراه زرشک، سرکه، تمر هندی، آب انار ترش، آبغوره، آبلیمو

میوه ها و سبزیجات مناسب تابستان کدام است؟

در بین میوه ها مصرف فرو نشانده های گرما و صفرا مانند آلو بخارا، میوه های ترش و میوه‌های میخوش مانند آلبالو، گیلاس، آلو، آلوچه، توت‌سیاه، سیب ترش، به، انار، هندوانه و همچنین در بین سبزیجات مصرف کاهو، کدو، اسفناج و خیار توصیه شده است.

نوشیدنی های مناسب تابستان کدام است؟

نوشیدنی هایی مثل شربت ریواس، شربت انار، شربت لیمو و به، شربت نارنج که حتی الامکان خنک باشند به کاهش حرارت و خشکی این فصل کمک می‌کند.

تدابیر پاکسازی در فصل تابستان چگونه است؟

  • در این فصل انجام عمل قی جهت تقویت هضم و دفع اخلاط معده مفید شناخته شده است.
  • برای جلوگیری از بروز بیماری در افرادی که گرم و خشکند مصرف زیاد سبزیجات و فرونشاننده های حرارت و اجتناب از مصرف مسهل های قوی تاکید شده است
  • در صورت ضرورت درمانی تنها به استفاده از ملین های ضعیف مثل آب آلو، تمر هندی و خیسانده میوه ها اکتفا کنند.

فعالیت بدنی و پوشش در فصل تابستان چگونه است؟

در مجموع در طول فصل تابستان کلیه تدابیری که باعث کاهش حرارت می شود به سلامتی افراد کمک شایانی می کند از جمله موارد زیر:

  • قرار گرفتن در سایه و در معرض باد شمالی
  • دوری از گرما
  • استفاده از لباس خنک مانند کتان
  • حفظ سکون و آرامش
  • اجتناب از ورزش های سنگین و حرکات شدید در جهت کاهش حرارت توصیه شده است.
  • استحمام به خصوص با آب سرد

 

منبع: برگرفته از کتابچه «تدابیر فصول و مکان زندگی در منابع طب ایرانی، متون اسلامی و مقایسه به تحقیقات پزشکی رایج» نویسنده: «دکتر فاطمه علیزاده » پزشک و پژوهشگر طب ایرانی

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید