از آنجایی که دهان دروازه ورود غذاست و ارتباط کلامی نیز از این طریق انجام می‌شود و یقیناً دندان زیبا و دهانی خوشبو زمینه‌ای برای ارتباط موثر با دیگران را مهیا می نماید بنابراین حفظ سلامت و بهداشت آن دارای اهمیت بالایی است. در منابع دینی، کتب طب ایرانی و تحقیقات دندانپزشکی نیز به طور مفصل به این موضوع «اصول رعایت بهداشت دهان و دندان» پرداخته شده است.

جایگاه و اهمیت بهداشت دندان در طب ایرانی چیست؟

در پزشکی ایرانی برای حفظ سلامتی هر عضوی از بدن از جمله چشم،‌گوش، معده، کبد، قلب و غیره توصیه های لازم ارائه شده است برای حفظ سلامتی و طول عمر بیشتر دندان ها نیز رعایت توصیه های زیر ارائه شده است:

۱: خوردن زیاد مواد شیرین ممنوع

از خوردن زیاد شیرینی هایی مانند حلوا آبنبات و انجیر خشک که به سختی از دندان ها باز می شوند خودداری شود بهتر است قبل از خوردن مواد شیرین مقداری نان جوییده شود تا با این عمل قطعات ریز نان در درزها و منافذ دندان ها قرار بگیرد و مانع نفوذ مواد شیرین و رسوب آن در لابه‌لای دندان‌ها گردد.

۲: رعایت تدابیر خوردن و آشامیدن

از منظر طب ایرانی هرگاه تدابیر و آداب خوردنی ها و آشامیدنی ها رعایت نشود با ایجاد فساد در معده و تولید برخی مواد ناسالم مکانیسم آسیب دندان‌ها نیز آغاز می گردد.

۳: اجتناب از تحریک زیاد قی(استفراغ)

از تحریک زیاد قی اجتناب شود زیرا مواد غذایی قی شده اسیدی بوده و باعث آسیب به دندان ها می شود البته در کتب طب ایرانی تدابیری جهت کاهش آسیب به دندان ها هنگام قی درمانی ذکر شده است به عنوان مثال پس از قی کردن لازم است بلافاصله محیط دهان با سرکه و گلاب مضمضه و شستشو شود و نیز قبل از قی کردن دندان ها با روغن چرب شوند تا هنگام قی مواد اسیدی با دندان ها برخورد نداشته باشد.

۴:خودداری از مصرف زیاد مواد ترشمزه

مصرف ترشی ها و میوه‌های خام ترش نیز برای سلامتی دندانها مناسب نیستند و موجب کندی دندان‌ها می‌شود باید بلافاصله بعد از مصرف این مواد محیط دهان و دندان‌ها شستشو داده شود

۵: توجه به حرارت مواد غذایی

جهت حفظ سلامت دندان خوردن مواد بسیار سرد پس از مواد بسیار گرم و برعکس منع شده است

۶:مصرف تره و گردو را کم کنید

برخی مواد غذایی مانند تره یا گردو به صورت ذاتی برای دندان‌ها ضرر دارند و باید از زیاده‌روی در مصرف آن‌ها پرهیز شود

۷: شکستن آجیل با دندان ممنوع

لازم است از شکستن مواد سخت مانند فندق بادام و پسته با دندان که موجب خرابی سطح آن ها و سستی ریشه دندان ها گردیده خودداری گردد.

۸:مسواک بزنیم

جهت حفظ سلامتی دندان ها باید در طی شبانه روز آلودگیها و مواد لزج روی دندان ها پاک شود . البته استفاده از پاک کننده ها باید به حد اعتدال باشد تا به دندان ها و لثه ضرری وارد نشود.

بهداشت دهان و دندان در متون اسلامی چگونه بیان شده است؟

همان‌گونه که حکما و دندانپزشکان به بهداشت دهان و دندان توجه داشته و دارند در منابع دینی نیز به صورت گسترده در مورد بهداشت دندان مطالب کاربردی و مهم بیان شده است. رعایت بهداشت دندان ها به حدی مورد تاکید رسول گرامی اسلام (ص) قرار گرفته که ایشان در روایتی فرموده اند: «اگر بر امتم سخت و مشقت انگیز نمی شد آنان را به هنگام وضو برای هر نمازی به استفاده از چوب مسواک امر می نمودم»  یعنی استفاده از مسواک را هنگام وضو واجب می‌ساختند. و نیز در روایت دیگری استفاده از چوب سِواک، (چوب مسواک یا چوب اراک) به عنوان «موثر ترین مسواک های طبیعی» را جزء سنت های پیامبران شمرده اند.

فواید مسواک زدن از دیدگاه امام صادق چگونه است؟

۱۲ فایده استفاده از مسواک در حدیثی از امام صادق علیه به این شرح زیر نقل شده است:

  1. جز سنت است و
  2. پاکیزه کننده دهان است
  3. خداوند را خوشنود می سازد
  4. دندانها را سفید میکند
  5. زردی دندان را از بین می‌برد
  6. لثه را محکم ساخته
  7. اشتهای غذا می آورد
  8. بلغم را از بین برده
  9. حافظه را زیاد می‌کند
  10. اجر و حسنات را دو چندان کرده و فرشتگان بدان شادمانی می شوند.

 

 

منبع: کتابچه «بهداشت فردی در منابع طب ایرانی، متون اسلامی و مقایسه با تحقیقات پزشکی رایج» نوشته: دکتر فاطمه مرادی پزشک متخصص طب سنتی ایران

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید