نام رایج درخت بادام Prunus amygdalus است و مغز آن almond نامیده می‌شود که به دو نوع تلخ و شیرین تقسیم می گردد.

بادام شیرین: نام علمی بادام شیرین Amygdalus communis L است. این درخت در نواحی شمال غرب و مرکزی ایران به وفور یافت می شود. گل های صورتی این درخت که در اوایل بهار و قبل از باز شدن برگ ها ظاهر می شوند و جلوه‌ی خاصی به آن می‌دهند، از علائم مشخص آن است. رنگ میوه درخت بادام در ابتدا سبز و  پوشیده از کرک است و  پس از رسیدن کامل دارای پوسته‌ی سخت و نیز میان بَر سخت و چوبی می گردد. دانه های آن با پوسته نازک قهوه‌ای رنگ و قسمت داخلی سفید رنگ مشخص می باشند. روغن حاصل از دانه های بادام به عنوان ملین و خود دانه ها به عنوان مغذی مصرف می شوند.

بادام تلخ: بادام تلخ کمی کوچکتر از بادام شیرین بوده و از درخت بادام تلخ با نام علمی Amygdalus communis L. var. amara (DC) Focke حاصل می شود.

اثرات بادام در سلامت بدن:

  • مغز بادام شیرین بسیار مغذی بوده و به عنوان منبع ارزشمند ویتامین ها، مواد معدنی و اسیدهای چرب مفید، و همچنین ترکیبات آنتی اکسیدان (به خصوص در پوسته قهوه ای نازک روی آن) شناخته می شود.
  • به طور ویژه دانه های بادام منبع ویتامین E هستند. در همین راستا مطالعات مختلف رابطه بین مصرف ویتامین E و کاهش بیماری های قلبی _ عروقی، سرطان ها و نیز بیماری هایی همچون آلزایمر را نشان داده اند. همچنین وجود مقدار قابل توجه منیزیوم در دانه های بادام، در درمان دیابت نوع ۲ و همچنین فشار خون بالا تاثیرات شگرفی دارد.
  • پژوهش های مختلف حاکی از آن است که استفاده از مقادیر معین بادام در یک رژیم غذایی کنترل شده، باعث کاهش چربی های مضر خون و محافظت از بروز بیماری های قلبی –  عروقی می گردد.
  • بادام به دلیل محتوای پروتئین و فیبری که دارد باعث بروز احساس سیری می شود و مصرف مقادیر معین آن در یک رژیم غذایی کنترل شده موجب کاهش اشتها و مانع از پرخوری می شود که می تواند در کاهش وزن کمک کننده باشد. البته مصرف مقادیر غیر محدود بادام به خصوص همراه با شکر، یا به صورت مربا و نیز اضافه کردن در غذاها، چاق کننده بدن است زیرا کالری قابل توجهی دارد و برای شما که به دنبال اندام مناسب هستید می‌تواند دردسر ساز باشد.

بادام و خواص آن در طب سنتی ایران:

  • از منظر طب سنتی ایران بادام شیرین دارای طبیعت گرم و تر و تا حدی معتدل است.
  • مسمن (چاق کننده) بدن است و محافظت کننده مغز است خصوصا اگر با نبات مصرف شود.
  • مصرف بادام باعث تقویت بینایی می شود.
  • بادام ملین بوده و برای درمان زخم روده‌ها، مثانه و اسهال مفید است؛ بادام سینه را نرم می‌کند و تقویت‌کننده قوای جنسی است.

بادام در کنار منافع بسیاری که دارد، هضم آن برای معده های ضعیف دشوار است (برای رفع سنگینی آن می‌توان بادام را کمی بو داد تا هضم بهتری داشته باشد) و ممکن است در افراد با غلبه‌ی گرمی در مزاج، موجب بروز مشکلاتی شود (برای رفع احتمال یبوست می‌توان بادام را خیسانده و پوست قهوه ای آن را جدا کرد و سپس خشک کرده و یا بصورت پودرمیل کرد).

بادام تلخ گرم و درجه ۲ است و ممکن است باعث بروز خونریزی قاعدگی شود. با تشخیص پزشک، برای کبد و مجاری آن و کلیه و برطرف کردن سنگ می تواند موثر واقع شود.

 البته با توجه به وجود سیانید در بادام تلخ، در منابع جدید برای اطفال ۱۰ – ۲۰ عدد و برای بالغین ۴۰ – ۶۰‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ عدد به عنوان دوز سمی و حتی کشنده ذکر شده است که با علایم تهوع،‌ استفراغ، سردرد، دل درد و سختی تنفس شروع شده و می‌تواند به کما و مرگ نیز منتهی شود. بنابراین برای حفظ سلامتی خود در مصرف بادام تلخ زیاده روی نکنید.

تنظیم: دکتر مصطفی علیزاده (دستیار طب سنتی)

ناظر علمی: دکتر زهرا معماریانی(متخصص داروسازی سنتی)

***

منابع:

  • عقیلی خراسانی، محمد حسین . مخزن الادویه . تهران :چاپ صفا
  • امین غلامرضا. متداولترین گیاهان دارویی سنتی ایران . تهران: معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی؛ ۱۳۸۴
  • Gardner Z, McGuffin M, editors. American Herbal Products Association’s botanical safety handbook. CRC press; 2013 Mar 15.
  • PDR FOR HERBAL MEDICINES

ویرایش: سینا جوانبخت

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید