مزاج یکی از مهم ترین کلمات در طب سنتی ایرانی است به طوری که این طب را طب مزاجی نیز می نامند، به همین دلیل شناخت کامل در مورد این واژه از جمله اصول کلی مزاج شناسی، تنوع مزاجی و … برای فهم بهتر مبانی طب ایرانی لازم و ضروری است. در ادامه به شناخت جایگاه مزاج در تدابیر حفظ سلامتی و در اصل به پاسخ این پرسش که «چرا شناختن مزاج فردی در تدابیر حفظ سلامتی اهمیت دارد؟» می پردازیم.

تقسیم بندی تدابیر حفظ سلامتی در طب ایرانی چگونه است؟

تدابیر و دستورات حفظ سلامتی در طب ایرانی از دیدگاه مزاجی به دو گروه قابل تقسیم می باشد:

۱: گروه اول تدابیر کلی

دستوراتی که جهت همه ی افراد به طور یکسان ازائه شده است و نحوه اجرای آن ها در مزاج های مختلف یکسان است.به عنوان مثال:

  • منع خوردن غذا در هنگام پری معده
  • منع خوردن آب سرد در حالت ناشتا
  • منع خواب در هنگام پری معده و…

۲: گروه دوم تدابیر اختصاصی هر مزاج

دستوراتی هستند که نحوه به کار گیری آن ها منوط به دانستن مزاج فرد می باشد. این دستورات درصد قابل توجهی از تدابیر حفظ سلامتی طب ایرانی را شامل می شوند و اهمیت دانستن مزاج در اجرای ان ها به حدی است که در برخی موارد این دستورات از مزاجی به مزاج دیگر بسیار متفاوت و حتی متضاد می گردد. لذا جهت اجرای صحیح آن ها چاره ای جز دانستن مزاج فرد نیست. به عنوان نمونه :

  • افراد مختلف به حسب نوع نیاز خود باید دستورات خوردن و آشامیدن متفاوتی نسبت به دیگران را رعایت نمایند.
  • در مبحث تدابیر مربوط به جماع برخی از افراد بر اساس نوع مزاج خود توصیه به حداقل جماع می گردند، در صورتی که انجام جماع در حد معمول و در برخی موارد بیش از حد متوسط جهت گروه مزاجی دیگری توصیه می گردد، تا حدی که این گروه اخیر در صورت ترک جماع مستعد بیماری های مزاجی خود خواهند شد.
  • در مباحث مربوط به توصیه های ورزشی، برخی افراد بر اساس نوع مزاجشان ملزم به انجام ورزش های سنگین هستند و در مقابل برخی افراد به علت داشتن مزاجی دیگر از فعالیت زیاد متضرر شده لذا از ورزش های سنگین خصوصا در فصول گرم منع شده اند.

ابن سینا در مباحث مربوط به تدابیر حفظ سلامتی فصل جداگانه ای را به تدابیر مخصوص مزاج های مختلف اختصاص داده و در آن مبحث تدابیر متنوع حفظ سلامت را براساس مزاج افراد ذکر می نماید.

با توجه به نمونه های ذکر شده، شناخت مزاج هر فرد، چه توسط خود فرد، جهت به کار بردن روزمره این دستورات و چه توسط پزشک متخصص طب ایرانی جهت ارائه دستورات خاص اصلاح سبک زندگی افراد جامعه، از ملزومات نظام بهداشتی طب ایرانی است.

 

منبع: برگرفته از کتاب «درسنامه طب ایرانی مبتنی بر شواهد» تالیف : گروه نویسندگان

تهیه و تنظیم: فهیمه آرون

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید