اﻣﺮوزه ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺷﺪن ﺟﻮاﻣﻊ، ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻌّﺎﻟﯿﺖ ﺑﺪﻧﯽ اﻓﺮاد، مصرف ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ ﭘﺮﮐﺎﻟﺮي و ﮐﻢ ارزش و ﺗﻐﯿﯿﺮ اﻟﮕﻮي مﺼﺮف در ﻣﯿﺎن وﻋﺪه ﻫﺎ و وﻋﺪه ﻫﺎي اﺻﻠﯽ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﮐﺎﻟﺮي درﯾﺎﻓﺘﯽ و اﺿﺎﻓﻪ وزن و ﺑﺮوز ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ آن ﺷﺪه اﺳﺖ.
ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﭘﯿﺪﻣﯿﻮﻟﻮژي در زﻣﯿﻨﻪ ي ارﺗﺒﺎط اﻟﮕﻮﻫﺎي ﻏﺬاﯾﯽ و ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻣﺰﻣﻦ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ي نقش ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﯽ رژﯾﻢ ﻏﺬاﯾﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده اﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮري ﮐﻪ ﻋﺪم رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل زﻧﺪﮔﯽ ﺳﺎﻟﻢ ﺳﺒﺐ ﭘﯿﺪاﯾﺶ ﯾﺎ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻗﻠﺒﯽ – ﻋﺮوﻗﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد . ﺳﻨﺪرم ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮏ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اي از اﺧﺘﻼﻻت ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮑﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﭼﺎﻗﯽﺷﮑﻤﯽ، اﻓﺰاﯾﺶ ﻗﻨﺪ ﺧﻮن، دﯾﺲ ﻟﯿﭙﯿﺪﻣﯽ و ﭘﺮﻓﺸﺎري خون اﺳﺖ ﮐﻪ داﻣﻦ ﮔﯿﺮ ﺟﻮاﻣﻊ اﻣﺮوزي ﺷﺪه و در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ارﺗﺒﺎط اﻟﮕﻮي ﻏﺬاﯾﯽ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب، ﺑﺎ اﺑﺘﻼ ﺑﻪ اﯾن ﺳﻨﺪرم ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﯿﺪه اﺳت.

در ﻣﺘﻮن ﻃﺐّ ﺳﻨّﺘﯽ اﯾﺮان، آش ﻫﺎ و ﺷﻮرﺑﺎﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻏﺬا – دارو ﺑﺮاي درﻣﺎن و ﭘﯿﺸﮕﯿﺮي از ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. آش ﻫﺎ و ﺷﻮرﺑﺎﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ داﺷﺘن ﻣواد اوﻟﯿﻪ اي ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺒﻮﺑﺎت، ﺳﺒﺰي ﻫﺎ، ﻣﯿﻮه ﻫﺎ، ادوﯾﻪ ﻫﺎ،ﻏﻼت، ﻟﺒﻨﯿﺎت و ﮔﺎﻫﯽ ﮔﻮﺷﺖ ﺟﻮﺟﻪ و ﺑﺮه، ﻏﺬاﻫﺎﯾﯽ ﺳﺎﻟﻢ ﺳﺒﮏ و درﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﺣﺎوي ﭼﺮﺑﯽ و ﮐﺎﻟﺮي در ﺣﺪ ﻧﯿﺎز ﺑﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮرﮐﻠﯽ آش ﮔﻮﺷﺖدار و ﺷﻮرﺑﺎﻫﺎ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﻤﯽ دارﻧﺪ وﻟﯽ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﭘﭙﺴﯿﻦﺳﺎزي داﺷﺘﻪ ﺳﺒﺐ ﻫﻀﻢ ﺑﻬﺘﺮ ﮔﻮﺷﺖ ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ. اﯾﻦ ﻏﺬاﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ دارا ﺑﻮدن ﻋﺼﺎره ي ﺳﺒﺰﯾﺠﺎت، ﺳﺮﺷﺎر از ﻓﯿﺒﺮ ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺑﻮده و در ﺻﻮرت ﺧﻮب ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪن ﺑﺮاي دوران ﻧﻘﺎﻫﺖ ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺴﯿﺎر مناﺳﺐ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ. درﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ ﺧﺎم ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻘﻮي و ﻣﻐﺬّي اﻧﺪ
در اداﻣﻪ اﯾﻦ ﻏﺬا-داروﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻃﺐّ ﺳﻨّﺘﯽ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ
اﺳﻔﯿﺪاج (اﺳﻔﯿﺪﺑﺎج): اﺳﻔﯿﺪاج ﺷﻮرﺑﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻣﺰاج ﮔﺮم و ﺗﺮ، ﮐﺜﯿﺮاﻟﻐﺬا، رﻃﻮﺑﺖﺑﺨﺶ ﺑﺪن اﺳﺖ و در ﺗﻤﺎم زﻣﺎن ﻫﺎ، ﻣﮑﺎن ﻫﺎ و اﺣﻮال ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ. اﺳﻔﯿﺪاج ﻏﺬاﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔوﺷﺖ و آب ﺑﺪون اﺿﺎﻓﻪ ﮐﺮدن ﺗﺮﺷﯽ آﻣﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. اﯾن ﻏﺬا ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻣﺰاج ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و در اﻓﺮادي ﮐﻪ زﮐﺎم و ﺳﺮﻓﻪ دارﻧﺪ ﺳﻮدﻣﻨﺪ اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺗﻮﻟﯿﺪ منی ﻣﯽ ﺷﻮد .
ﺳﮑﺒﺎج (آش ﺳﺮﮐﻪ): ﺳﮑﺒﺎج ﻟﻄﯿﻒﮐﻨﻨﺪه، ﺳﺮدﮐﻨﻨﺪه، قطع ﮐﻨﻨﺪه ي ﺧﻠﻂ ﺻﻔﺮاوي و ﺗﺴﮑﯿﻦ دﻫﻨﺪه ي ﻗﻠﯿﺎن ﺧون است.
زﯾﺮﺑﺎج: زﯾﺮﺑﺎج آﺷﯽ ﺑﺎ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻣﻌﺘﺪل ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺳﺮدي ﺑﺎ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﻓﺮحﺑﺨﺸﯽ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ، ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﺳﺮدﻣﺰاج و ﺑﺎ ﻣﺰاج ﻣﻌﺘﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، اﻓﺮاد ﺳﺎﻟﻢ نباید در ﺧﻮردن آن ﻣﺪاوﻣﺖ ﮐﻨﻨﺪ.
اﺑﺮاﻫﯿﻤﯿﻪ: اﺑﺮاﻫﯿﻤﯿﻪ آﺷﯽ ﺑﺎ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻣﻌﺘﺪل اﺳﺖ. ﺑﺮاي ﻣﻌﺪه و ﮐﺒﺪ ﮔﺮم ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و ﺧﺎﺻﯿﺖ ﻓﺮحﺑﺨﺸﯽ ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﯽ دارد.
ﺣﺴﻮء: ﺣﺴﻮء ﺷﻮرﺑﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﺳﺒﻮس ﮔﻨﺪم، ﺷﮑﺮ و روﻏﻦ ﺑﺎدام ﻣﯽ ﭘﺰﻧﺪ. در ﻓﺎرﺳﯽ ﺑﻪ آن «ﺣﺮﯾﺮه»ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ. ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﯾﺶ وزن، اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﯿﺮ در زﻧﺎن ﺷﯿﺮده، اﻓﺰاﯾﺶ ﻣنی در ﻣﺮدان و ﮐﺎﻫﺶ ورم رﯾﻪ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ رود.
حصرمیه(آش ﻏﻮره): ﺣﺼﺮﻣﯿﻪ ﺗﺴﮑﯿﻦ دﻫﻨﺪه ي ﺣﺮارت در اﻓﺮاد ﮔﺮم ﻣﺰاج و دﻓﻊ ﮐﻨﻨﺪه ي ﺧﻠﻂ ﺻﻔﺮاﺳﺖ
ﺳﻤﺎﻗﯿﻪ (آش ﺳﻤﺎق): ﺳﻤﺎﻗﯿﻪ ﺑﺮاي ﮔﺮم ﻣﺰاﺟﺎن و دﻣﻮي ﻣﺰاﺟﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه ي ﻣﻌﺪه ﮔﺮم اﺳﺖ
آش ﻣﺨﯿﻀﯿﻪ (آش دوغ): ﻃﺒﯿﻌﺖ اﯾﻦ آش ﺳﺮد و ﺗﺮ ﺑﻮده ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻐﺬّي اﺳﺖ و ﺑﺮاي اﻓﺮاد ﮔﺮم ﻣﺰاج ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻔﯿﺪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ
اﺳﻔﻨﺎﺧﯿﻪ (آش اﺳﻔﻨﺎج): اﺳﻔﻨﺎﺧﯿﻪ ازﺟﻤﻠﻪ آش ﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻨﺎﺑﻊ دﺳﺘﻮر ﭘﺨﺖ ﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﺑﺮاي آن در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، در ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﻋﻄﺶ واﻗﻌﯽ، ﮐﺒﺪ ﮔﺮم و اﻓﺮاد ﮔﺮم ﻣﺰاج.
ﻣﺎءاﻟﻠﺤﻢ: اﯾﻦ آش، ﻣﻘﻮي و ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي دوران ﻧﻘﺎﻫﺖ ﺑﯿﻤﺎري ﺑﻮده و ﺑﺮاي اﮐﺜﺮ ﻣﺰاج ﻫﺎ ﮐﺎرﺑﺮد دارد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﺟﻬﺖ ﮐﺎﻫﺶ ﺗﺐ ﻧﺎﺷﯽ از اﺳﺘﻔﺮاغ، رﻓﻊ ﻏﺶ، ﺧﻔﻘﺎن، ﻟﺮزش، ﯾﺮﻗﺎن، ﺑﺮﻃﺮف ﮐﺮدن ﮐﺎﻫﺶ ﺣﺎﻓﻈﻪ، ﺗﻘﻮﯾﺖ نیروی ﺟﺴﻤﯽ و ﺟﻨﺴﯽ و ﮐﺎﻫﺶ درد ﻣﻔﺎﺻﻞ و ﻧﻘﺮس ﻣناﺳﺐ اﺳﺖ.
اﻧﺒﺮﺑﺎرﯾﺴﯿﻪ (زرﺷﮑﯿﻪ ﯾﺎ آش زرﺷﮏ): اﯾﻦ آش داراي ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺳﺮد و ﺧﺸﮏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺮاي اﻓﺮاد داراي ﻣﺰاج ﮔﺮم ، ﮐﺒﺪ ﮔﺮم، ﻣﻌﺪه ي ﮔﺮم و ﻣﺰاج دﻣﻮي ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ، ﺑﺮاي درﻣﺎن ﺧﻮنرﯾﺰي از ﺑﯿﻨﯽ، ﺳﺮدرد ناﺷﯽ از ﻏﻠﺒﻪ ي ﺧﻮن، اﺳﺘﺴﻘﺎ، ﯾﺮﻗﺎن، اﺳﺘﻔﺮاغ، اﺳﻬﺎل ﺻﻔﺮاوي، ﺳﻮء ﻣﺰاج دﻣﻮي ﻗﻠﺐ و ﺿﻌﻒ ﮐﺒﺪ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ. اﯾﻦ آش ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه ي ﮐﺒﺪﻫﺎي ﮔﺮم ﺑﻮده، ﻣﻨﻔﻌﺖ آن از ﺗﻤﺎم آش ﻫﺎي ﺗﺮش ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ؛ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص اﮔﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﺮا ﮔوﺷﺖ ﺗﯿﻬﻮ، درّاج و ﺟﻮﺟﻪ ي ﻣﺮغ ﻃﺒﺦ ﺷﻮد.
هریسه : هریسه ار نظر طبیعت گرم وتر و کثیرالغذا و چاق ﮐﻨﻨﺪه ي ﺑﺪن و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪه ي دﺳﺘﮕﺎه ﻋﺼﺒﯽ و ﻣﻌﺪه اﺳت.
ﮐﺸﮑﺎب: از اﯾﻦ آش ﺟﻬﺖ درﻣﺎن ﺗﺐ ﻧﺎﺷﯽ از ﻏﻠﺒﻪ ي ﺑﻠﻐﻢ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد.
رﻣﺎﻧﯿﻪ: رﻣﺎﻧﯿﻪ آﺷﯽ اﺳﺖ ﻣﻐﺬّي ﮐﻪ در درﻣﺎن ﻧﺎراﺣﺘﯽ ﻫﺎي ﻣﻌﺪه، ﺗﺐ ﻫﺎي ﺻﻔﺮاوي، ﻏﻠﻈﺖ ﺧﻮن، ﺗﺠﻤﻊ رﻃﻮﺑﺎت در ﻣﻌﺪه، ﺧﻔﻘﺎن و ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﻧﻔﺦ و اﺳﺘﻔﺮاغ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﯾﻦ آش دﻓﻊ ﮐﻨﻨﺪه ي ﺧﻠﻂ ﺻﻔﺮاوي از ﻣﻌﺪه اﺳﺖ.
اﺟﺎﺻﯿﻪ ﯾﺎ آش آﻟﻮ: اﺟﺎﺻﯿﻪ آﺷﯽ اﺳﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻓﺮاد ﮔﺮم ﻣﺰاج و ﺻﻔﺮاوي. اﯾﻦ آش در درﻣﺎن اﺳﺘﻔﺮاغ ﺻﻔﺮاوي، ﺗﺸﻨﮕﯽ، ﺗﺐ ﻫﺎي ﺻﻔﺮاوي، ﺳﺮدرد و ﺧﺎرش ﺑﺪن ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪه اﺳت.
اﻃﺮﯾﻪ (آش آرد ﯾﺎ رﺷﺘﻪ): اﯾﻦ آش ﺟﻬﺖ درﻣﺎن ﺳﺮدرد،ﺑﻪ وﯾﮋه ﺳﺮدرد ﻧﺎﺷﯽ از ﻫﻢّ و ﻏﻢ، اﻓﺴﺮدﮔﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﮔﺮﻣﯽ و ﺧﺸﮑﯽ، ﻓﺮاﻣﻮﺷﯽ، ﺧﻠﻂ ﺧﻮﻧﯽ، زﮐﺎم و ﻧﺰﻟﻪ، ﺳﻞ و ﻣﻌﺪه ﻫﺎي داراي رﻃﻮﺑﺖ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. در ﻣﻮرد ﺑﯿﻤﺎري دق و ﺳﻞ، اﯾﻦ آش از آرد ﺟﻮ و ﺑﺪون ﮔﻮﺷﺖ ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد. در ﺑﺮﺧﯽ از ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ، ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﻮﺷﺖ ﭘﺨﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ دﯾﺮﻫﻀﻢ ﺗﺮ و ﺳﻨﮕﯿﻦ ﺗﺮ اﺳﺖ. ﻣﺼﻠﺢ ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﻓﻠﻔﻞ و روﻏﻦ ﺑﺎدام ﺷﯿﺮﯾﻦ اﺳﺖ.
ﻧﺨﻮدآب (ﺣﻤﺼﯿﻪ): ﻧﺨﻮدآب آﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻣﻮارد ﻓﻠﺞ، ﭘﺎرﮐﯿﻨﺴﻮن، ﻣﺎﻟﯿﺨﻮﻟﯿﺎ، ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎي ﮐﻠﯿﻪ، ﻣﺜﺎﻧﻪ و ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻗﻮاي ﺟﺴﻤﯽ ﮐﺎرﺑﺮد دارد. ﺑﺮاي اﻓﺮاد داراي ﻣﺰاج ﺻﻔﺮاوي ﻣﻀﺮّ اﺳﺖ.
ﻟﯿﻤﻮﻧﯿﻪ (آش ﻟﯿﻤﻮ): ﻟﯿﻤﻮﻧﯿﻪ ﻧﻮﻋﯽ آش اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻬﯿﻪ ي آن، ﺑﺮﻧﺞ را در آب نیم پز ﮐﺮده، ﺳﭙﺲ آب ﻟﯿﻤﻮي ﺗﺎزه و ﻣﻘﺪاري ﻧﺒﺎت را ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.
آش ﻧﺎرﻧﺞ: آش ﻧﺎرﻧﺞ ﻧﻮﻋﯽ آش اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻬﯿﻪ ي آن، ﺑﺮﻧﺞ را در آب نیم پز ﮐﺮده، ﺳﭙﺲ آب ﻧﺎرﻧﺞ ﺗﺎزه و ﻣﻘﺪاري ﻧﺒﺎت را ﺑﻪ آن اﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨد.
ﻗﺮﻋﯿﻪ (ﻗﻠﯿﻪي ﮐﺪو ﺗﻨﺒﻞ): اﯾﻦ ﻏﺬا – دارو ﺟﻬﺖرﻃﻮﺑﺖﺑﺨﺸﯽ ﺑﻪ ﺑﺪن و ﺳﺮ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻔﯿﺪ اﺳﺖ. ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ در اﻓﺮاد ﮔﺮم ﻣﺰاج ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﮔﻮﺷﺖ ﻃﺒﺦ ﺷﻮد.

***

منبع: مقاله ﺑﺮرﺳﯽ آش ﻫﺎ و ﺷﻮرﺑﺎﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮي از اﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺎ از دﯾﺪﮔﺎه ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ اﯾﺮان

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید